( چون صداى اذان اعلام نماز عشاء برخاست آقايان براى نماز برخاستند پس از اداء فريضه و صرف چاى داعى افتتاح كلام نمودم ) .
اشاره برؤوس فضائل و كمالات
داعى - آقايان شما كه مشغول نماز بوديد داعى فكرها نمودم تا در پايان فكرم بموضوعى بر خوردم كه اينك بطريق سؤال طرح مينمايم .
بفرمائيد شرافت و فضيلت هر فردى بر ساير افراد كه ايجاد حق تقدم مينمايد در نظر شما بچه چيز است .
شيخ - ( بعد از قدرى سكوت ) البته طرق شرافت و فضيلت بسيار است ولى در درجهء اولى كه ميتوان رءوس فضايل و كمالات شمرد - بعد از ايمان به خدا و رسول سه چيز را ميتوان بشمار آورد 1 - نسب و نژاد پاك 2 - علم و دانش 3 - تقوى و پرهيزكارى .
داعى - احسن اللّه لكم الاجر ما هم از همين سه طريق كه شما بعنوان رءوس فضائل و كمالات انتخاب فرموديد وارد بحث ميشويم و البته هر يك از صحابه اعم از خلفاء و غيرهم داراى يك خصائصى بودند ولى هر يك از آنها كه جامع اين خصائص عاليه و امّهات فضائل بودند روى قواعد عقليه و نقليه حق تقدم براى آنها مسلّم است .
اگر ثابت نموديم كه در اين خصائص ثلاثه مولانا امير المؤمنين عليه السّلام پرچمدار سيادت و سعادت بوده تصديق نمائيد كه با نصوص وارده از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آن بزرگوار اولى بامر خلافت بوده است و از مقام خلافت ساقط نگرديده مگر بدسيسه بازيهاى سياسى ( كه بعقيده ابن ابى الحديد در ص 46 جلد اول شرح نهج البلاغه ) نامش را مصلحت گذاردند .
در نسب پاك على عليه السّلام
اوّلا در موضوع نسب و نژاد مسلّم است كه بعد از شخص خاتم الانبياء صلّى اللّه عليه و آله و سلّم احدى بشرافت على عليه السّلام نميرسد و بقدرى نسب و نژاد آن حضرت پاك و درخشنده و تابان مىباشد كه عقول عقلاء را محو و حيران نموده حتّى متعصّبين از اكابر علماء خودتان مانند علاء الدين مولى على بن محمّد قوشچى و ابو عثمان عمرو بن بحر جاحظ ناصبى و سعد الدين مسعود بن