جلسه پنجم ليله سه شنبه 27 رجب 1345
( اول شب آقايان با جماعت بيشتر تشريف آوردند بعد از تعارفات مرسومه ) ( و صرف چاى جناب حافظ افتتاح كلام نمودند ) .
حافظ - امروز مدتى در اطراف بيانات ديشب شما فكر مىنمودم بالاخره به اين نتيجه رسيدم كه شما ما شاء اللّه بسيار طليق اللّسان هستيد علاوه بر آنكه سحر بيان داريد ميخواهيد با حسن بيان و شاخ و برگهاى زياد برسانيد كه مراد پيغمبر بزرگوار از بيان مبارك در اين حديث منزلة اثبات خلافت بلا فصل على كرم اللّه وجهه بوده است و حال آنكه اين حديث جنبهء خصوصى داشته و در سفر غزوه تبوك گفته شده و دليلى بر عموميت آن نميباشد .
كلمه منزلة افاده عموم مىكند
داعى - اگر اين اشكال را يكى از آقايان اهل مجلس مينمودند تعجّبى نداشت ولى از مثل شما خيلى تعجّب است با اينكه اهل لسان و عالم به ادبيات عرب و مبانى اصولى هستيد چرا چنين بيانى مينمائيد و حال آنكه خود ميدانيد استثناء و مستثنى منه در كلمات متعارفهء اهل لسان در هر مورد دلالت بر عموم دارد و در اين حديث شريف بالخصوص كلمهء منزلة مضاف بسوى علم بالقطع و اليقين افاده عموم مىكند بدليل صحت استثناء از آنكه الّا انّه لا نبىّ بعدى باشد كه استثناء متّصل است .
علاوه بر اين ميدانيد كه اصوليّين تصريح كردهاند بر اينكه اسم جنس مضاف افادهء عموم مىكند خصوصا زمانى كه محلّى بالف و لام باشد پس لفظ منزلة كه در كلام آن حضرت مضاف بسوى علم است مفيد عموم مىباشد .
گرچه بعضى از علماء بر خلاف اين عقيده رفتهاند ولى علماء بزرگ و كمّلين از اكابر اصوليّين بر عقيدهء ما هستند كه مفرد مضاف بمعرفه بنا بر اصح براى عموم است و در