بعثت كه دعوت بمبدا و معاد و تربيت جامعه است تمام انبياء من آدم الى الخاتم يكساناند ولى در فضل و كمال و طريقهء بعثت و محل بعثت و درجه و رتبه متفاوتاند .
در اختلاف مراتب انبياء
آيا آن پيغمبرى كه بر هزار نفر مبعوث گرديده با آن پيغمبرى كه بر سى هزار نفر يا بيشتر مبعوث شده و با آن پيغمبرى كه بر كافّهء ناس مبعوث است يكساناند .
مثلى عرض كنم آيا معلّم كلاس اوّل با معلّم كلاس ششم يكى است يا معلّم كلاسهاى عالى با پرفسور و استاد اونيورسته « 1 » يكساناند بديهى است از جهة آنكه از يك مبدء و وزارت خانه مأمورند و در تحت يك پرگراماند و هدف و مقصدشان عالم كردن و تربيت جامعه است يكساناند ولى در معلومات و مقام و رتبه هرگز يكسان نيستند .
هر كدام به قدر معلومات و فضل و كمالى كه دارند بعلاوه محلّ خدمت مأموريتشان بالاتر و متفاوت ميباشند .
انبياء عظام هم از جهة دعوت يكساناند ولى از جهة رتبه و مقام و معلومات متفاوتاند چنانچه در آيه 254 همين سوره ميفرمايد
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ
« 2 » .
جار اللّه زمخشرى عالم فاضل مفسّر خودتان در تفسير كشّاف گويد مراد به اين بعض پيغمبر ما است كه فضيلت دارد بر أنبياء بفضائل بسيار و خصائص بىشمار كه أهمّ از همهء آنها مقام خاتميّت است .
هامش
( 1 ) يعنى دانشگاه باصطلاح امروز .
( 2 ) افزونى و فضيلت داديم بعض انبياء را بر بعض ديگر بخصائص و فضائلى كه ديگران بمرتبه آنها نرسيدهاند اگر چه در نبوت مساوى بودند ( و ببعض جهات فضيلت اشاره فرموده ) كه بعض از آن انبياء كسيست كه خدا سخن گفت با او ( مانند آدم ابو البشر كه به او خطاب فرموده و در آيه 33 سوره 2 ( بقره ) خبر ميدهديا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَو در آيهء 12 سوره 20 ( طه ) است كه به حضرت موسى فرمودأَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَو در آيه 10 سوره 53 ( النجم ) وحى نمودن به پيغمبر خاتم ( ص ) را در شب معراج خبر داده كهفَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحىپس انبياء در مراتب و درجات با هم مساوى نيستند و ترفيع داد بعضى از آنها را درجات .