نواب - خيلى خوشوقت و ممنون شديم كه حلّ اين معمّا را فرموديد اينك يك سؤال ديگر دارم با اينكه خارج از موضوع است با اجازه آقايان تمنّا داريم خصيصهء نبوت خاصّه را و لو مختصر شده با بيان ساده نزديك بفهم همه ما بفرمائيد چون سالها ميل و آرزوى بنده اين بود كه اين سؤال را از آقايان علماء بنمايم ولى كثرت مشغله ايجاد فراموشى مينمود اينك فرصت بدست آمده را غنيمت ميشمارم .
داعى - خصائص نبوّت خاصّه بسيار و دلائل در اين باب بىشمار است كه چگونه مىشود يك فرد كاملى از ميان انبياء واجد نبوّت خاصّه گردد كه همان مقام خاتميّت باشد .
ولى اين مجالس از براى اثبات نبوّت خاصّه آن هم براى مسلمانان پاك طينت برقرار نشده و اگر بخواهيم وارد بحث نبوّت خاصّه شويم از موضوع امامت بازميمانيم و وقت مجلس بكلّى گرفته مىشود .
ولى براى آنكه رد تقاضاى شما را ننموده باشم بمقتضاى « ما لا يدرك كله لا يترك كله » مختصر اشارهاى مينمايم .
خصيصهء نبوت خاصه
اگر قدرى توجه باصل خلقت انسانيت فرمائيد راه وصول به اين مقام به خوبى باز مىشود چه آنكه خداى متعال كمال بشريت را در كمال نفس قرار داده و كمال نفسانى براى انسان حاصل نميگردد مگر به تزكيهء نفس و تزكيهء نفس ممكن نگردد مگر آنكه براهنمائى قوهء عاقله با دو قوهء علم و عمل پرواز كند تا به اوج مقام انسانيت نائل آيد چنانچه در كلام منسوب بمولى الموحدين امير المؤمنين عليه السّلام است كه فرمود :
خلق الانسان ذا نفس ناطقة ان زكّيها بالعلم و العمل فقد شابهت جواهر اوائل عللها و اذا اعتدل مزاجها و فارقت الاضداد فقد شارك بها السبع الشداد و صار موجودا بما هو انسان دون ان يكون موجودا بما هو حيوان « 1 »
هامش
( 1 ) انسان خلق گرديده ( علاوه بر تن و بدن جسمانى ) داراى نفس ناطقهاى مىباشد ( كه آن حقيقت انسانيت است ) اگر بعلم و عمل تزكيه شود شبيه خواهد شد بموجودات عوالم علويه كه مبدء اصلى خلقت او مىباشد و زمانى كه بمقام اعتدال رسيد و از مواد طبيعيه فارغ شد با موجودات عوالم علوى شريك آنگاه از عالم حيوانيت خارج و بمقام حقيت انسانيت نائل خواهد شد .