تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرمايه ايمان در اصول اعتقادات ( فارسى ) — صفحة 97

مساهمون:

ص٩٧

فصل چهارم در بيان نبوّت پيغمبر ما محمد بن عبد اللّه عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف صلّى الله عليه و آله

چون دانستى كه اثبات نبوّت شخصى از اشخاص راهى ندارد به غير از ظهور معجزه . و معجزهء ظاهره از معجزات آن سرور انبياء براى ما محرومان سعادت ادراك زمان نبوّت ، منحصر است در دو معجزه : يكى ظاهر بالعين و يكى ظاهر بالمعنى . امّا معجزهء ظاهر بالعين قرآن مجيد است . و ظهور او ثبوت اوست به تواتر . و تواتر ، خبر دادن جماعتى است به وقوع امرى از امور ، كه آن جماعت از كثرت به حدّى باشند كه عقل تجويز اتّفاق ايشان در كذب نكند . و بايد كه خبر ايشان به مشاهدهء حسّى منتهى شود . به اين معنى كه خود مشاهده كرده باشند ، يا شنيده باشند از جماعتى ديگر كه از كثرت به حيثيّت مذكوره باشند ، و ايشان نيز از جماعتى ديگر كذلك ، تا منتهى شود به جماعتى كه مشاهدهء آن امر كرده باشند ، و به حيثيّت مذكوره باشند . چه در تواتر شرط است كه كثرت مخبرين در مراتب طرف و وسط ، بالغ به حدّى باشد كه عقل تجويز كذب در هيچ مرتبه نكند . و لا محاله تواتر مفيد علم قطعى است . چه علم ما به بلدان بعيده ، مانند مصر و شام و چين و ختاى ؛ و ملوك ماضيه چون كيخسرو و افراسياب ؛ و كتب مؤلّفه مانند شفاء و كشّاف ، حاصل نيست مگر از تواتر . و حال آنكه علم ما به اين امور ، قطعى است ، به حدّى كه قابل تشكيك نيست . و همچنين متواتر است به حدّى كه از احدى شك در او منقول نشده ، كه محمد بن عبد الله - صلى الله عليه و آله - دعوى نبوّت كرده ، و دعوى نبوّت خود را مقترن به اتيان قرآن مجيد ساخته ، و تحدّى به آن كرده . يعنى در معرض معارضهء به آن درآورده جميع بلغاى كامل در بلاغت ، و