الحسن - عليهم السّلام - ، كه او را صاحب الزمان گويند ، و دليلش آن چيزهاست كه از پيش گفته آمد . ديگرى را جز از وى - كه مخالفان به امام دارند - نامعصوم است ، چون خلفاى بغداد - كه حالشان شراب خوردن و لهو كردن است - و امام گيلان « 1 » و منتصر مصرى « 2 » . و پيداست كه هر يكى را چه علم است ، و در شرع و احكام چه دانند و تا كجا دانند ، و كس نداند كه امام مصر چه مذهب دارد ، اگر اسماعيلى است فساد مذهبش گفته آمد .
و نيز گفته آيد و مصطفى ( ص ) گويد كه هر كه بميرد و امام زمانهء خويش نشناسد ، مرگش مرگ جاهلان بود .
و مخالف از آنكه عجب مىدارد كه كسى را زندگانى دراز باشد ، خبرهاى مصطفى و دليلهاى روشن از دست مىدارد ، و امام وقت را - كه صاحب الزمان است - نمىشناسد و انديشه نمىكند كه خداى تعالى قادر است بر آنكه زندگانى دراز دهد آن را كه خواهد ، چون نوح ( ع ) كه هزار و چهار صد سال عمر دارد و اصحاب كهف را سيصد و نه سال در كهف خفته بىطعام و شراب زنده بداشت ، و چون بيدار شدند جوان و سياه موى بودند . و امت بيشتر بر آنند كه خضر و الياس و ادريس ( ع ) هنوز زندهاند ، و اتفاق است كه خداى تعالى ابليس را - كه از هر كافرى بتر است - چندين هزار سال است تا زنده مىدارد و تا خاستن قيامت بماند ، و اين در كتابها به هزار جا بيشتر يابند . پس ، چه عجب ! كه خداى تعالى مهدى آخر الزمان را زندگانى دراز دهد .
و ديگر ، چون مخالف از همه درماند ، گويد اگر مهدى زمانه هست ، چرا پيدا
هامش
( 1 ) . جيلانى بن ابى صالح موسى بن عبد الله بن يحيى جيلانى ملقب به محى الدين ( 560 - 490 ه . ق ) ، از مشايخ طريقت و مؤسس مذهب قادريه است . فتاواى وى موافق مذاهب شافعى و حنبلى است . ( دهخدا )
( 2 ) . يوسف بن محمد المنتصر ( 620 - 594 ه . ق ) ، فرمانرواى مغرب اقصى و از خاندان موحدين بود . در روزگار وى ، حكمرانان به خودكامگى پرداختند و حكومت مركزى موحدين ضعيف شد . ( دهخدا ) اين خاندان به وسيلهء خلفاى عباسى منقرض شدند . م