مىرفت ، مىگفت : خدايا عرض خود را به مردم تصدّق كردم ؛ يعنى هركس بر من ظلم و ناحقّ و آزارى يا مرا غيبتى كند ، او را حلال و بخشيدم . و حضرت امام محمّد باقر - عليه السلام - فرموده : [ هركس ] كه قدرت بر امضاى خشم خود داشته باشد [ و آن را ببخشد ] ، خداى تعالى دلش را از امن و ايمان پر كند .
و حضرت امام جعفر صادق ( ع ) فرموده : كسى كه قادر بر امضاى خشم خود باشد و نكند ، خداى تعالى روز قيامت دلش را از رضاى خود پر كند .
و ايضا فرموده : هيچ بندهاى خشم خود را فرو نبرد مگر خداى تعالى عزتش را در دنيا و آخرت زياد كند .
و ايضا از ايشان - صلوات الله عليهم - مروى است كه هرگز دو لشكر برابر هم نشوند مگر اينكه هر كدام عفوشان بيشتر است ، نصرت يابند .
و از اين احاديث و اخبار كسى گمان نكند كه هرگاه صاحب حقّ ، عفو كند و حلال گرداند ، ظلم بر او [ صاحب حقّ ] و غيبتش حلال مىشود و به اين سبب جرأت نموده هر چه خواهد گويد و كند ، بلكه در اين وقت گناه مضاعف مىشود ، چه برابر احسان او بدى كرده ، و ظاهر است كه بدى در برابر نيكى بدتر است .
و در حديث آمده كه اگر مؤمنى به كسى حاجتى داشته باشد و او با وجود قدرت ، حاجتش را برنياورد ، مارى عظيم در قبر بر او مسلّط شود كه او را مىگزيد تا روز قيامت . بعد از اين خداى تعالى اگر خواهد ، او را عذاب كند و اگر خواهد ، ببخشد . و اگر صاحب حاجت او را معذور دارد ، عذابش بيشتر شود .
[ قسم دوم ] : رفاقت و موافقت با مردم ، علاجش اين است كه بداند كه رضا و رغبت خداى تعالى مقدّم است بر رضا و غضب همهء خلق ، و قدرت و قوّت او محيط است به همهء خلق ، و او خالق همهء خلايق و مبدأ و معاد همه [ به او ] است . و خير و شرّ و نفع و ضرر همه در دست اراده و مشيّت اوست و همهء مخلوق ، بندگان اويند . پس هر كس رضا و خواهش بندهء او را بر رضاى او ترجيح دهد و مقدّم دارد ،
رسائل فارسى ( فارسى ) — صفحة 210
مساهمون: حسن بن عبد الرزاق لاهيجى
ص٢١٠