خوشنود كرده و اگر تلافى كند رضا و خاطر شيطان را بدست آورده .
ششم اينكه ، در روز قيامت پنجاه مقام هست كه در هر مقامى هزار سال مردم را نگاه مىدارند و خداى تعالى مىفرمايد : درهاى بهشت را گشوده ، ثواب و درجات كه براى عفو كنندگان سواى ثواب و اجر ساير اعمالشان مقرّر فرموده ؛ به بندگان نموده و خطاب به ايشان نموده ، فرمايد بدىهاى يكديگر را ببخشيد و از تقصير هم بگذريد تا همه از عذاب و عقاب خلاص شويد و به اين فضل و ثواب كه بر اين بخشندگان مهيّا كردهام فايز گرديد . جمعى از ايشان يكديگر را عفو كنند و از آن بلا خلاص گشته ، به اين عطاها فايز گردند . و ديگران كه راضى نشوند مدّتها در آن تنگنا به عذاب گرما و عرق و تنگى جا و ساير آزارها گرفتار باشند ، تا جمعى از آن به جان رسند [ و ] عفو كنند و از عذاب آنجا خلاص شوند و جمعى ديگر راضى نشوند تا به مقام دوم روند ، و همچنين هر كس رحمش بر مردم بيشتر يا خودش زودتر به تنگ آيد ، زودتر خلاص شود و ديگران به مقام سوم روند و همچنين مقام به مقام انتقال يابند تا جمعى كه رحمشان كمتر و دلشان سختتر باشد ، آزار بيشتر كشند و ديرتر راضى شوند تا اينكه جمعى كارشان به جهنّم كشد . پس اگر در دنيا كينهها را از دل بيرون كنند و از هم بگذرند اصلا كارشان به آنجا نرسد .
هفتم اينكه ، عفو و رحمت ، كار خدا و بغض و كينه ، كار شيطان است . پس هر كس كار خدا كند [ به خدا نزديك شود ، و هركس كار شيطان ] كند ، از خدا دور تر و به دشمن او نزديكتر باشد . و به مقتضاى حديث ثابت و محقّق [ است ] . كه « كما تدين تدان » ؛ يعنى به هر نحو كه با حضرت خالق و خلايق معامله كنى ايشان با تو به همان نحو معامله كنند ، پس هرگاه بنده به راه طاعت خدا رود و به رضاى او عمل كند و با بندگان او به طريقهء ترحّم و عفو مدارا و معامله نمايد ، ايشان هم با او چنان [ كنند ] و او را از خود راضى گردانند . و جناب الهى فرموده : [ اى ] آدمى ! در وقت غضب خود مرا ياد كن ، تا من در وقت غضب خود تو را ياد كنم و در ميان جمعى كه
رسائل فارسى ( فارسى ) — صفحة 208
مساهمون: حسن بن عبد الرزاق لاهيجى
ص٢٠٨