ميدهد كه آسمان برگرفته است ببلندتر مكانى و فائدههاى او بر مردم دور است و ممكن نيست رسيدن دست مردم به دو . همچنانك منزلت رسول بلند است و كسى را رسيدن بدانچ او گويد به مثل و رمز تواند يافتن مر آن را ، و زمين زير آسمان قرار گرفته است و همىپذيرد مر قوتهاى آسمان را و مر آن قوتها را به صورت همى بيرون آرد از گونه گونه غذاها تا خلق بدان بجسم فائده گيرند ، همچنانك اساسى مران مثلها را كه رسول گزارد پذيرفته است . و معنيهاى آنچ امروز آورده است تا نفسهاى خلق بدان غذا يابند ، و هر كه بر ظاهر محض بايستد همچنانست كه خاك بخورد باميد آنك بدان زندگانى يابد ، همچنان از ظاهر زندگانى ابدى حاصل نيايد وز آفرينش مرين را گواه است كه عقل مثل است بر آسمان و نفس مثل است بر زمين و كسى را باندر يافتن نفس دست رسى نيست مگر بميانجى زمين كه او جسم است ، و بميانجى جسم از نفس چندين فائدهء عجيب پديد همىآيد از صناعتها گوناگون و پذيرفتن فائدهاى عقلى كه بدان نفس عمر جاويدى يابد . و نيك جايگاهى ساخته است صانع حكيم مر نفس را ، اين جسم جفت گردانيده است ايشان را با يكديگر ، و قول رسول كه مرو را اين آيت گواهى دهد آنست كه وى عليه السلام گفت مر امير المؤمنين على را عليه السلام : « أنا و انت ، يا على ، ابوا هذه الامة لعن اللّه من عق والديه » « 1 » گفت : من و تو يا على پدر و مادر اين امتيم ، دور كناد خداى آن را كه بيازارد پدر و مادر خويش را . و اين همان سخن است كه خداى گفت آسمان را بنا كرديم بنيروها و زمين را بگسترديم ، از بهر آنك مر پدر را از فرزند محل آسمان باشد و مادر را محل زمين باشد ، ازيرا كه از پدر اندر فرزند جز آن كه آبى نبود
هامش
( 1 ) بصفحهء 243 كتاب « وجه دين » مراجعه كنيد .