شوند تأييد عقل كلى و توفيق نفس كلى و تعليم نطق اندر نفس مميزه جمله شوند .
و آغاز اين چهار حرف « اللّه » از الف است كه او از حساب يكى است هم چنانك آغاز چهار از يكى است و انجامش بيكى است ، از بهر آنك چون به همه چهار را چون يكى و دو و سه و چهار جمله كنى ده بود و يكى يكى باشد اندر ذات خويش ، پس چنانك آغاز و انجام چهار بيكى است آغاز و انجام اين چهار حرف « اللّه » يكى است بدانچ آغازش الف است و انجامش آن الف است كه آخر هاء است . و معنى پوشيده اندرين باب آنست كه علت اين چهار اصل كه گفتيم بوحدت ايزد است ، و همچنين آغاز چهار اركان از طبيعت كه او قوت فاعله است - اعنى كار كن - و انتهاى آن اشخاص است كه جزء نپذيرد ، و اندر هر شخصى دليل ده موجود است كه از ذات خويش پديد كند ، و آن گوهر آن چيز است كه بر گرفته است مر نه عرض را كه سوى اهل علم منطق آن نه عرض دانسته است .
پس هر چيزى بدين شرح كه گفتيم آغاز آن يكى است و انجامش يكى است ، همچنانك اللّه را اول يكى است كه الف است و آخرش يكيست كه الف است به آخر حرفها اندر ، پس موافق آمد شمار از جهت آفرينش و نظم عالم با تأليف اين نام بزرگ ، و لام و الف كه بهم آرى حاصل از و كلمت نفى باشد و آن « لا » باشد و چون لام ديگر را با هاء گردآرى از و كلمت اثبات آيد و آن « له » باشد و مشار باشد يعنى كه روحانيان نامشارند چون « لا » و آن عقل است و نفس كلى ، و قوت نطق و تمييز چون « له » يود يعنى مشار ، پس آن دو نامشارند و اين دو مشارند ، و ايزد تعالى جل ذكره نه مشار است و نه نامشار است ، و همچنين از چهار ركن عالم طبيعى آتش و هوا نامشار است از جهت اندر رسيدن بديشان از لطافت ، و آب و زمين مشارند كه كثيفاند . و همچنين حكماء صورت فلك را بخش
خوان الإخوان ( فارسى ) — صفحة 82
مساهمون: ناصر خسرو
ص٨٢