چيزى را حقيقتى هست كه آن چيز به آن حقيقت ، آن چيز است . و آن به حقيقت مغاير ماعداى او باشد ، خواه لازم باشد خواه مفارق . . . ( فرهنگ معارف اسلامى ) .
10 - 46 - شريف علاّمه : ( علاّمه حلّى ) : از علماى شيعهء اماميه ، فقيه و اصولى و محدث و اديب و حكيم و متكلم و مفسر بود ( 726 - 648 ) ، شاگرد خواجه نصير الدين طوسى بوده . مصنفات زيادى در علوم معقول و منقول و كلام و حكمت و رياضى و غيره دارد كه به بيش از پانصد جلد مىرسد . از جمله تأليفات وى : ايضاح المقاصد من حكمة العين القواعد ، منهاج اليقين ، تذكرة الفقها ، تبصرة المتعلمين في احكام الدين و . . .
( لغت نامه ) .
10 - 46 - شرح حكمت عين : نام كتابى است از علاّمه حلّى . اين در اصل همان كتاب « ايضاح المقاصد من حكمة عين القواعد » است كه شرح حكمة العين كاتبى قزوينى است . ( لغت نامه ) .
12 - 46 - هيولى : اصطلاحى فلسفى است . مادّهء اوليه عالم كه همواره متصور به صورت و متقلب به احوال و اشكال و هيآت مختلف است ، هيولى گويند و آن واحد و بسيط است .
ابن رشد گويد : هيولى عبارت از تنها امرى است كه علت كون و فساد است و هر موجودى كه عارى از آن طبيعت ( هيولى ) باشد غير كائن و غير فاسد است . . .
و بالجمله مراد از هيولاى اولى همان خميرهء اجسام و امرى است كه محل توارد و تعاقب صور است و محل استحالات و انقلابات است ، چنان كه خاك تبديل به نبات شود و نطفه ، انسان و حيوان شود و مسلم است كه نطفه در طى مراحل كمال و ادوار و اكوار و اكوان خود در مرتبت بعد از مرتبت اول به طور كلى باطل نمىشود و بالاخره چنين نيست كه
تهليليه ( فارسى ) — صفحة 101
مساهمون: المحقق الدواني
ص١٠١