تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة العوام في معرفة مقالات الأنام ( فارسى ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١
ايشان بر عرشست و جسمست و جوارح دارد ، و گويند مثل و مانند ندارد خلاف مشبّهه و مغيريّه كه ايشان گويند اعضا دارد و اعضايش بر صورت حروفست و رويش به صورت امردى ، و گويند مريدست بارادت حادثه و كار هست بارادت و كراهت قديم خلاف كرّاميان كه گويند مريدست بارادت محدث و او محلّ آن ارادت بود ، و گويند در ازل عالم بود بهر چه بود و هر چه خواهد بود خلاف ابن راوندى كه گويد خداى عالمست بعلمى حادث ، و گويند قادرست بر همه مقدورات خلاف نظّام كه نزد او بر قبايح قادر نبود و خلاف اشاعره كه نزد ايشان اگر چه كفر و قبايح جمله او آفريند امّا ازو نيك بود پس بر ظلم و قبايح قادر نباشد ، و گويند خداى تعالى نه جوهرست خلاف فلاسفه كه نزد ايشان صانع جوهر بسيطست ، و گويند مقدورات خداى تعالى نامتناهيست خلاف نظّام كه نزد وى مقدورات حقّ متناهيست ، و غزّالى از اشاعره در كتاب لدنّي گويد كه معلومات خداى تعالى متناهيست ، و گويند خداى تعالى محلّ حوادث نيست خلاف كرّاميّه كه نزد ايشان او محلّ حوادثست ، و گويند بارى تعالى متكلّمست و كلام فعل اوست خلاف مجبّره كه گويند متكلّمست بكلام قديم ، و گويند خداى تعالى را نتوان ديدن خلاف مجبّره كه ايشان گويند خداى تعالى را بتوان ديدن به چشم سر در آخرت ، و در دنيا خلاف كنند ، و گويند بارى را هيچ صفت ديگر نيست جز ازين صفات كه ياد كرديم بخلاف ضرار بن عمرو و ابو حنيفه كه نزد ايشان خداى را صفتى هست كه آن را مائيت خوانند و گويند آن را خداى داند و كس نداند ، و گويند معرفت بارى در دنيا كسبى بود خلاف معتزلهء بغداد كه ايشان گويند در دنيا و آخرت معرفت كسبى بود ، و گويند معرفت در آخرت ضرورى بود بخلاف جاحظ و على اسوارى كه نزد ايشان در دنيا و آخرت ضرورى باشد ، و گويند معرفت خداى واجب بود عقلا خلاف مجبّره كه گويند بشرع واجب شود ، و گويند معرفت خداى بفكر و انديشه در دلايل حاصل شود خلاف ملاحده كه نزد ايشان بقول معلّم صادق حاصل شود و نزد صوفيان برياضت و قول شيخ ، و گويند اوّل واجبات نظر و تفكّر بود در دلايل خلاف معتزلهء بغداد كه نزد ايشان اوّل واجبات معرفت بارى تعالى بود ، و