جاودان و زن جاودان به بابك عاشق شد و ناحفاظى نمود . و گويند كه آن زن زهر به جاودان داد و بمرد . پس خاتون ياران جاودان را جمع كرد و گفت كه جاودان وصيت كرد كه بابك را رياست و تقدم دهيد . ايشان همه اطاعت كردند . و اول كارى كه كرد جماعتى از عرب يمنى را كه در مقامى جمعيت نموده بودند بر ايشان تاخت و همه را كشت و آن نواحى را گرفت پس دست به غارت و كشتن مسلمانان گشاد و محمّد بن داود با لشكرى قصد او كرد « 1 » و شكسته بازآمد . و ولات آذربايگان « 2 » قصد او كردند و همه به هزيمت بازگشتند و ولايات بسيار گرفت و مال بىقياسى به دست آورد و خلقى بر او مجتمع شدند و مسلمانان را مىكشتند و غارت مىكردند و قريب يكصد هزار مرد بر او جمع شدند و او خود را « الهادى المنتقم روح الانبياء » نام كرد و دعوى خدايى نمود و معتصم « 3 » دو امير با لشكر بسيار فرستاد و همه منهزم بازآمدند ، تا معتصم افشين را فرستاد ، و او خيذر بن كاوس الاسروشنى بود ، و بودلف عجلى را با او « 4 » فرستاد و گفت آنچه كنى به مشورت بودلف كن و لشكر را در مضايق مبر و به آهستگى آن كار پيش گير . و « 5 » مدت سه سال ماند در آن حرب و معتصم نامهاى به امراى اطراف نوشت و گفت : هر كه بابك يا سر او را نزد من آرد او را صد هزار درم بدهم . چون كار به بابك تنگ شد خواست بگريزد و به ملك روم پيوندد يا با او مواضعت نمايد . رسولان فرستاد « 6 » سهل بن سنباط « 7 » كه والى ازمير « 8 » بود از آن حال خبر يافته به مغافصه راه بر او گرفت و به معتصم نامه نوشت ، و گفتند كه او خود به زنهار سهل آمده بود . سهل به افشين از حال او نامه نوشت و گويند كه افشين صد بدره درم به سهل فرستاد و بابك [ را ] « 9 » با برادرش بستد [ و ] « 10 » نزديك معتصم آورد به سامره و آنجا به دارش كردند و برادرش را به بغداد فرستاد تا در آنجا به دار كردند . اين قصه در سنهء ثلاث و عشرين و مأتين بود و مدت غلبهء بابك بيست و دو سال بود . و محمّد ايّوب روايت كند از واقد بن عمرو كه
هامش
( 1 ) - اصل : كردند . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 2 ) - اصل : و اوربحكان . متن تصحيح استاد دانشپژوه است . ( م . د . ) .
( 3 ) - اصل : معتصم با ، « با » زائد مىنمود حذف شد . ( م . د . ) .
( 4 ) - اصل : به او . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 5 ) - ظاهرا : و او .
( 6 ) - اصل : فرستادهء . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 7 ) - اصل : اسباط . متن تصحيح قياسى است . ( م . د . ) .
( 8 ) - كذا و ظاهرا : ارمن يا ارمنستان . ( م . د . ) .
( 9 ) - [ را ] قياسا افزوده شد . ( م . د . ) .
( 10 ) - [ و ] قياسا افزوده شد . ( م . د . ) .