گروهى تشبيه نگويند و به نبوّت موسى و هارون و پيغامبرانى كه پيش از ايشان بود عليهم السّلام بگروند و به پيغامبرانى كه بر ملّت موسى و هارون آمدند بگروند ، چون يوشع و مانند او ، و عيسى و محمّد مصطفى عليهما السّلام [ را ] منكراند و به تورية و زبور و نوزده كتاب خداى جلّ جلاله بگروند .
السّامريّه
ايشان جز به تورية و سه پيغامبران نگروند : موسى و هارون و يوشع بن نون عليهم السّلام .
العنانيّه « 1 »
مردى بوده است از آل داود عليه السّلام او را عنانى زاهد گفتندى و بعضى او را « اعانى » گفتندى و گروهى از جهودان را به دو بازخوانند .
الرّاعيه
اين گروه منسوباند به يكى از ايشان كه از ميان ايشان بيرون آمد و دعويهاى عظيم كرد .
رأس الجالوت ، اين نام رئيس جهودان باشد و بايدكى « 2 » نسبت كه « 3 » به فرزندان داود عليه السّلام داشته باشد و علامت او به نزديك ايشان آن باشد كه درازدست باشد چنان كه سر انگشت دست از سر زانوى بگذرد ، چون دست دراز كند .
حبر ، نام دانشمندان ايشان باشد .
راهب ، صومعه دار بود و جمع ايشان احبار و رهبان . و قسّيس هم رهبان باشد و خداى تعالى فرمود :
« اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ
، الآية » « 4 » .
تورية الثّمانين ، آن تورية ايست « 5 » كه ملكى از ملكان جهودان هشتاد تن را از احبار و رهبان گرد كرد و از ايشان درخواست تا تورية را ترجمه كردند و هر يك را بدين كار جاى
هامش
( 1 ) - رجوع شود به حواشى مرحوم اقبال . ( م . د . ) .
( 2 ) - اصل : باندكى . متن تصحيح شادروان كسروى است ( كى كه ) است بنابر رسم الخط قديم . ( م . د . ) .
( 3 ) - « كه » به نظر شادروان كسروى زائد است . ( م . د . ) .
( 4 ) - سورهء توبه 9 قسمتى از آيه 31 . ( م . د . ) .
( 5 ) - كذا و صحيح : توراتيست . ( م . د . ) .