أَدْنى »
« 1 » .
پس مشاهدهء آن حقيقت جامعه و به رحمت واسعه منتهى مراتب شهود و انكشاف حق جل و علا و قصوى درجات توحيد و معرفت ذات اقدس مبدأ اعلى خواهد بود . و به اين مرتبه از توحيد اشاره است كلام معجز نظام خاتم اولياء عليه التحيه و الثناء « لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا » .
زيرا كه اين كلام لطيف اشاره است به كمال قرب كه تعبير از آن به فناء در توحيد و « موتوا قبل ان تموتوا » و مقام « بك عرفتك » و « عرفت اللّه باللّه » است .
چنان كه از مشكات ولايت واردند و اين مقام به نحو اقوى و اعلى از براى آن سيد اوصياء ثابت است .
زيرا كه مرتبهء او در سير بداياتى و نهاياتى ، ولايت مطلقه و خلافت عامه است كه محيط به همهء مراتب و درجات است . متفطن باش !
و مزيد تحقيق از براى اين مقام در بيان حقيقت و مراتب توحيد و در كشف معناى فناى در توحيد و بقاى به توحيد خواهد آمد . منتظر باش !
و ليكن در اين حديث شريف در بادى رأى اشكالى به نظر مىآيد و آن اين است كه اهل عربيت گفتهاند كه : كلمهء لو ، از براى افادهء امتناع جزاء است به جهت امتناع شرط .
چنان كه گفته مىشود : « لو جئتنى لا كرمتك » يعنى : « چون نيامدى گرامى نداشتم » .
پس اگر مراد از غطاء ، حجب و سواتر امكانى باشد ؛ لازم مىآيد كه : بر تقدير امتناع كشف حجب و سواتر امكانى ، منتهاى مراتب يقين حاصل شود ؛ زيرا كه از بينات است كه مراد آن حضرت عدم ازدياد يقين ، قصواى درجات يقين است كه مزيدى بر آن متصور نباشد .
و اين معنى باطل و فاسد بلكه از جملهء مستحيلات است ؛ زيرا كه با وجود بقاى حجب و سواتر امكانى ، يقين حاصل نمىتواند شد - چه جاى از منتهايش .
فساد ديگر آنكه مقام آن جناب مقام ولايت مطلقه و خلافت عامه است كه متلاشى است در نزد او همه حجابات و سرداقات ، و مضمحل است در جنب او
هامش
( 1 ) . سورهء نجم ( 53 ) ، آيهء 8 و 9 .