و ديگر كتب فلسفى كه در توضيح عبارات اسفار ، شاگرد را راهنمايى مىكند ، عباراتى كوتاه نقل كرده است .
آقا على ، گويا جواهر و اعراض اسفار را نيز تدريس مىكرده است . در جواهر و اعراض از هر عبارتى كه در حل مشكل عبارات مدخليت داشته ، از جمله ، از كتب ملا صدرا و ابن سينا و ديگران استفاده كرده است . ( و به قول خلق اللّه عصر ما ) « آن استاد متعهد » به يكى از تلاميذ خود به نام شيخ محمد رشتى رضوان اللّه عليه ، دستور داده است كه مجموعهء اين حواشى را به صورت كتاب مستقل درآورد و استاد محقق جامع علوم عقلى و نقلى آقا ميرزا احمد آشتيانى « رضى اللّه عنه » كه علما و عملا يكى از نوادر اعصار بود ، هنگام تدريس صفحات و سطور كتاب اسفار را كه اين تعليقات مبسوط ناظر بر آن موارد است ، مشخص فرمودهاند و خود نيز به برخى از موارد ، حواشى دقيقى با خط زيبا و كمنظير خود مرقوم فرمودهاند - متأسفانه بسيارى از اوراق اين مجموعه مفقود گرديده است - و هنگام قرائت كتاب اسفار خدمت حكيم متأله و عارف محقق ميرزا هاشم گيلانى اشكورى ، بيانات استاد را در توضيح مواضع مشكل اسفار - مواضعى كه محقق سبزوارى بر آن حاشيه ننوشته - نقل كرده است و در موارد متعدد از استاد الاساتيد خاتم العرفا آقا محمد رضا حواشى و تعاليقى محققانه نقل و مرقوم كرده است : « اين تعليقات را به امر استاد نقل كردهام . »
اهتمام به درس مبتنى بر تفكر و دقت نظر ، جاى خود را به عمل - آوردن مسما داده است درسى كه حدود يك ساعت و نيم و دست كم يك ساعت ، وقت صرف آن مىشد ؛ جاى خود را به نيم ساعت داده است . مدرس اسفار ، ميرزا هاشم رشتى بود كه مطالب منقول از او ، يا آنچه را كه به قلم او در دست داريم ، مانند الماس مىدرخشد . جاى او را بنده گرفتهام - و يا صريحا اقرار كنيم - استادان محقق روبزوال رفتند و تنزل ، جاى تصاعد را گرفته است و در اين صورت در مدتى كوتاه چيزى شبيه كاريكاتور - خدانخواسته - ظاهر خواهد شد . . .
انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — صفحة 21
مساهمون: ملا عبد الله مدرس زنوزى
ص٢١