روحانيه از ارواح عاليه و ملائكه سماويه و ارضيّه .
و غالبا اين قسم از مكاشفات صوريه اخرويه ، متضمن مكاشفات معنويه و معانى غيبيه مىباشند .
و به جهت جامعيّت و احاطهاش ماهيت معنى و صورت را ، از اعلى مراتب كشف و يقين مىباشد .
چنان كه سابقا در فرق در ميانهء وحى و الهام اشاره نمودم ، و ليكن در نزد صاحبان بصيرت مخفى و مستور نيست كه همين قسم از كشف را نيز مراتب مختلفه و درجات متفاوته است به حسب ارتفاع حجب - كلا و بعضا ، شدّتا و ضعفا ، و اصلا و تبعيتا - در كشف صورى و معنوى .
تحقيق و توضيح
در بيان آنكه محل تابش انوار الهيّه مقام غيب ناطقهء انسانى و قوا و حواس غيبى آن مىباشد نه حواس جزئى كه خود حجاب و حائل و مانعاند
بدانكه از تأمّل صادق در اين لمعات و اشراقات ، از براى صاحبان بصيرت منكشف مىشود كه : منبع همهء اين مكاشفات ، قلب لطيف انسانى در نزد استعمال قوهء عقليّه منوّره به انوار الهيه و لمعات ربّانيّه حواس روحانيه و مشاعر نورانيه كه از قواى ذاتيه و جنود فطريّهء نفس ناطقهء قدسيه مىباشند ، نه اين حواس ظاهره و قواى متفرقه را .
بلكه استعمال اين حواس ، حجاب و ساتر است از مكاشفات صوريّهء غيبيه و از مشاهدات برزخيهء مثاليه .
مگر از براى كمّلين از انبياء و اولياء ، كه مقام ايشان جامع بين النشأتين باشد .
يعنى توجه به باطن ، حجاب از ظاهر ، و توجه به ظاهر حجاب از باطن نباشد « لا يشغلهم شأن عن شان » .
و مشروحا در شرح فقرات حديث شريف مذكور خواهد آمد ، و بيان انكشاف