چه صفا بيشتر خورشيد درخشانتر نمايد .
و اگر ماه و خورشيد به يك دفعه مشاهده شوند ، ماه دل بود كه از عكس نور روح منوّر گرديده است و خورشيد روح » تمام شد كلام نفايس الفنون .
دوم از اقسام كشف صورى كشف سماعى است كه به طريق شنيدن و سماع حاصل مىشود .
و از اين قبيل است نيز شنيدن وحى مثل آواز جرس يا صداى زنبور ، چنان كه مروى است كه پيغمبر ( صلى اللّه عليه و آله ) گاهى وحى را به اين نحو مىشنيدند ، و مراد خداوند عالم را مىفهميدند .
و از اين قبيل است نيز شنيدن پيغمبر ( صلى اللّه عليه و آله ) صداى كتابت اقلام ملائكه را ، چنان كه از مشكات ولايت وارد است .
سوم از اقسام صورى كشف ، شمّى است كه به طريق بوئيدن و استنشاق حاصل شود .
و آن تشمّم نفحات الهيّه و تنشّق روايح ربوبيّه است از مهب نسايم الطاف رحمانيه .
مروى است از خاتم درجات نبوت و رسالت ، كه فرمودند : « ان للّه فى ايّام دهركم نفحات ، الا فتعرضوا لها » .
يعنى : « از براى خداوند عالم در ايام دهر شما ، روايحى است ، پس متعرض شويد ، و استشمام كنيد آنها را » .
و نيز فرمودهاند : « انى لأجد نفس الرحمان ، من جانب اليمن » .
يعنى : « بدرستى كه من استشمام مىكنم نفس رحمان را از جانب يمن » .
بوى رحمان از يمن آمد ، دل و جان ، تازه شد . * چه دل و چه جان ، جهان از بوى جانان تازه شد
چهارم از اقسام كشف ذوقى است ، كه به طريق ادراك ذوقى حاصل شود ، و آن عبارت است از خوردن و آشاميدن اطعمهء ملكوتيه و اشربهء برزخيه ، و چشيدن آن طعام و اشربه است به أذواق ملكوتيه ، و قواى برزخيه ، تا مطلع شود بر معانى غيبيه و معارف روحانيه ، چنان كه مروى است كه حضرت رسالت فرمودند كه : « در