خاتم انبياء و ائمه هدى ( عليهم آلاف التحية و الثناء ) كه در كتب معتبرهء اخبار از طريقهء عامه و خاصه ، به بسط تمام مذكور و مسطورند . « جعلنا من اتباعهم و اشياعهم ، و ينور قلوبنا بانوارهم و معارفهم بجاههم و حقهم » .
شارقة كشفيّه بيان معانى كشف و تقرير انواع و تحقيق در اقسام آن
بدانكه كشف در لغت ، برداشتن حجابى است كه حايل باشد در ميانهء دو چيز .
و در اصطلاح عبارت است از ، اطلاع بر معانى غيبيه و امور حقيقيه كه در وراى حجب بشريه و عالم شهادت واقعند .
صاحب نفايس الفنون گفته است : « حقيقت كشف از حجاب بيرون شدن چيزى است بر وجهى كه پيش از اين بر آن وجه نباشد ، و هرچند در عالم وجود انسانى « هفتاد هزار » ديده كه ادراك « هفتاد هزار » عالم از جسمانيات و روحانيات تواند كرد مودع است ، اما اهل حقيقت ، مكاشفات بر آن معانى اطلاق كردهاند كه مدركات باطن آن را كرده باشند . . . » تمام شد كلام نفايس .
بدانكه از كلمات مشكات نبوت و ولايت ، در باب بيان مراتب ادراك نبوت و فرق در ميانهء نبوت و رسالت و امامت ، و از احاديث معراج خاتم نبوت و از مؤلفات و مصنّفات اساطين حكمت و معرفت مستفاد مىشود كه از براى كشف به آن معنى كه مذكور شد مراتب و درجات است .
اولا منقسم مىشود به : كشف صورى و كشف معنوى .
اول ، عبارت است از كشف برازخ سفليه و اشباح برزخيه و صور مثاليه كه سفلاى همه برازخ و ملكوتات و واسطه در ميانهء مفارقات و ماديات است به يكى از طرق حواس خمسه ، در بيدارى باشد يا در خواب .
زيرا كه ادراكات اين حواس ، منحصر به نشأت ظاهر ، و مقصور به عالم شهادت ، نيستند چنان كه سابقا اشاره نمودم .