آن محقق . متفطن باش !
و بدانكه « يد » اشاره به عالم جبروت و مفارقات .
و ملكوت اشاره به عالم روحانيّات و مدبّرات .
و كل شىء اشاره به عالم اجسام و ماديّات است .
چنان كه هفتاد هزار درجه در حديث سابق اشاره به مراتب موجودات است طولى و عرضى عالم مفارقات .
و هفتاد هزار زبان اشاره به موجودات عالم روحانيات .
و هفتاد هزار لغت اشاره به عالم اجسام و ماديات است .
و تسبيحات اشاره به حصول صور كاينات و مركبات است كه از ازدواج عالم علوى و امهات سفلى متولد مىگردند .
خواهى بگو تسبيحات لغات و حصول ملكى از هر تسبيحى ، و طيران او اشاره است به سير صعودى كه منشأ حصول مواليد ثلاث و مبدأ وجود كاينات و مكوّنات است .
و از آن جمله افراد نوع شريف انسانى است كه به حسب فطرت و جبلّت و به جهت مجاهدات نفسانيه و رياضات علميه و عمليّه از حيّز قصور و نقصان به مقامات رفيعه و درجات عليّه ايقان و عرفان مىرسند
« إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ - الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ »
« 1 » .
از اين لمعات و اشراقات ظاهر و منكشف گرديد كه ارواح و اسرار را مراتب متفاوته و درجات مختلفه است .
پس سرّى است در فوق روح و روحى است در فوق سرّ ، و سرّى است غير روح ، بلكه هر سرّى روحى است به اعتبارى ، و هر روحى سرّى است به اعتبارى .
متدبر باش !
پس مذهب كسى كه قائل است به اينكه سرّ فوق روح است صحيح است به وجهى ، نه مطلقا .
هامش
( 1 ) . سورهء فاطر ( 35 ) ، آيهء 10 .