فعل مطلق و مجعول اول ذات اقدس مبدأ اعلا است ، بيان انكشاف آنست كه در شارقات سابقه محقق گرديد كه حقيقت واجب الوجود بالذات بسيط من جميع الجهات واجب الوجود من جميع الحيثيّات است . پس به نفس ذات متجلى و فياض است ، نه به ضميمهاى از ضمايم ، و حيثيّتى از حيثيّات ، و الّا جهت امكانى بلكه تركيب از جهت وجوبى و امكانى در ذات اقدس او ثابت مىشود ، ( 364 ) و به تمام ذات متجلّى و فياض است نه به جز
اشاره به اينكه واجب الوجود فوق التمام و در شدت و عدت همهء كمالات غيرمتناهى و وجود مقدسش صرف صرف بود و فيض اطلاقى كه نفس رحمانى بود تام و در شدت كمالات متناهى و در عدت غيرمتناهى باشد و در صرافت وجود و كمالات وجود صرف بود نه صرف صرف
ذات ، و الّا تركيب لازم مىآيد . پس بايد فيض اول و جلوهء اول اثر تمام ذات اقدس و جلوهء تمام حقيقت مبدأ اول باشد ، و از بيّنات است كه اثر تمام ذات تمام اثر ذات ، و جلوهء تمام ذات ، تمام جلوهء ذات است ، و تمام ذات چنان كه محقّق گرديد صرف صرف وجود ، و وجود صرف ، صرف تام ، بلكه فوق التمام است در شدت و قوت و تماميّت و صرافت غيرمتناهى ، بلكه فوق غيرمتناهى است به عدهء غيرمتناهيّه . پس تمام اثر نيز صرف و تام و محدوديتى در او متحقق نباشد ، مگر به قدرى كه لازم مجعوليّت و معلوليت و مقتضاى اثريت و نزول است ، و او فقدان مرتبهء فوقيت همهء كمالات و نقصان از درجهء شدت و قوت غيرمتناهيه مفيض بالذات است ، زيرا كه مجعول بالذات و اثر بالذات حقيقت تعليقيّه و حيثيت ارتباطيّه است . پس حقيقتى و حيثيتى از براى او سواى ارتباط و تبعيّت متصور نمىتواند شد . پس در محدوديت و صرافت تابع مرتبط اليه خواهد بود ، مگر به قدرى كه مقتضاى اثريت و نزول است ، و او اين است كه مبدأ اول تام ،