مطلقاً نصب مسلّم نبود او را مستقلًا در عداد منصوبات شماره نكرديم و چون در استثناء معنى مفعوليت پيدا است زيرا كه چون گويى الا زيداً يا خلا يا عدا يا حاشا يا ليس يا لايكون زيداً چنان باشد كه گفتهئى استثني زيداً يعنى استثناء مىكنم زيد را از اين جهت استثناء را از ملحقات به مفاعيل نام گذارديم و بدانكه عامل نصب در مستثنى در غير إلّاخود اداتى است كه ذكر شد ولى در إلّا خلاف است بعضى گفتهاند به إلّااست و نزد بعضى به عامل مقدم و بعضى به استثناء مقدر دانند .
منادى و حروف ندا
دوم از ملحقات به مفاعيل منادى است و آن اسمى است كه بعد از حرف ندا واقع شود و چون منادى نيز هميشه منصوب نباشد و در نصب منادى نيز خلاف است كه حرف ندا است يا بفعل محذوف كه ادعو باشد لهذا او را نيز از ملحقات قرار داديم حرف ندا : « يا ، ايا هيا ، اى ، ا » ، يعنى همزهء مفتوحه و آ يعنى همزه با « الف » و « وا » ، و اين حروف مانند اسماء اشاره براى قريب و بعيد و متوسط باشد پس همزه واى براى نداى قريب است و يا براى متوسط و باقى براى بعيد ومنادى آنها يعنى اسمى كه ندا كرده مىشود به يكى از اين حروف منصوب مىشود در وقتى كه مضاف باشد چون « يا عبداللَّه » يا شبيه مضاف باشد يعنى همچنانكه معنى مضاف چسبيده و متصل بمعنى مضافٌ اليه است كه بدون او تمام نيست همچنين اسم منادى را مانند او بعدى باشد كه معنى او مربوط به آن مابعد باشد پس از اين جهت شبيه به مضاف است چون « يا صاعداً جبلًا » و « ما عدا يا حبذا