تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى) — صفحة 109

مساهمون:

ص١٠٩

نظر صاحب جواهر و نقد آن

صاحب جواهر ( قدس سره ) در بحث كرّ از كتاب طهارت ، نظرى ابراز فرموده‌اند كه نظير آن را در سخنان ديگر علماى شيعه سراغ نداريم . ايشان در ضمن بحثى طولانى مىنويسد : « هنا كرّان ، وزنيّ ومساحيّ ، فلاينافي نقصان أحدهما عن الآخر ، إذ ما نقص في الوزن وبلغ فى المساحة كر مساحي لا وزني وبالعكس ، فإن أحدهما غير الآخر ، فليس الزيادة محمولة على الإستحباب . لكن قد يشكل بأنه لا داعي . . . » « 1 » . حاصل كلام ايشان اين است كه معيار تعيين آب كرّ هم بر اساس وزن و هم بر اساس مساحت صحيح است ، و مىپذيرند كه هميشه اين دو اختلاف دارند . ايشان اين اشكال را مطرح مىكند كه اگر هر دوى اين معيارها از يك منبع متصل به وحى هستند ، چرا با هم اختلاف دارند ؟ و سپس خود براى پاسخ به آن و ردّ شبهه مىفرمايد : « إن دعوى علم النبي والأئمة ( عليهم السلام ) بذلك ممنوعة ، ولا غضاضة لأنّ علمهم ( عليهم السلام ) ليس كعلم الخالق عزّوجل ، فقد يكون قدّروه بأذهانهم الشريفة وأجرى الله الحكم عليه ؛ وثانياً بأنه لايمكن ضبط مساحة تنطبق على الوزن دائماً أو بالعكس لاختلاف المياه . . . » « 2 » . كلام ايشان - در پاسخ اول - دو بخش دارد : بخش نخست سخن ايشان طرح اين ادعاست كه آن حضرات ( عليهم السلام ) علم لدنى به احكام ندارند ، و أحيانا نسبت به حكم خدا جاهلند . ايشان به تصريح مىگويد : « لأنّ علمهم ( عليهم السلام ) ليس كعلم الخالق عزّوجل » . بخش دوم اين‌كه آن حضرات ( عليهم السلام ) در ذهن خويش حكمى را در نظر مىگرفتند و بيان مىفرمودند ، و به تبع آن حكم خداى متعال جعل مىشده ، كه
هامش
( 1 ) - جواهر الكلام : ج 1 ، ص 182 . ( 2 ) - جواهر الكلام : ج 1 ، ص 183 .
خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى) — صفحة 109 | الشيخ يد الله الدوزدوزاني التبريزي / سيد جمال الدين باستانى