شيخ صدوق ( قدس سره ) و تفويض
شيخ صدوق ( قدس سره ) در چهار مورد درباره مسأله تفويض بحث كوتاهى كرده است كه براى مشخص شدن نظر ايشان به بررسى آنها مى پردازيم .
مورد نخست : شيخ صدوق در مورد وضوى پيامبر ( ص ) فرموده است كه غسلات وضوى آن حضرت يك مرتبه بوده است - يعنى حضرتش دست و صورت خود را در وضو يك بار مىشستهاند - و بعد از آن اين بحث را مطرح مىكند كه دو مرتبه آب ريختن چه حكمى دارد ؟
سپس از امام صادق ( ع ) روايت مىكند كه فرمودند :
« فرض الله الوضوء واحدةً واحدةً ، و وضع رسول الله ( ص ) للناس إثنتين إثنتين » « 1 » .
ايشان در توضيح اين روايت مىگويد : « وهذا على جهة الإنكار لا على جهة الإخبار . » يعنى امام صادق ( ع ) در مقام انكار از " استفهام انكارى " در تعبير خود استفاده نموده ، بدين صورت كه امام مىفرمايند : " آيا چنين سخنى صحيح است كه خدا يك بار ريختن آب را واجب كرده ، و رسول خدا به جاى آن دو بار گفته باشد ؟ ! " گويى اين تجاوز از حدود الهى است ، در حالى كه خداوند عزّوجل مىفرمايد : « و من يتعدّ حدود الله فقد ظلم » يعنى هر كس از حدود الهى تجاوز كند ، ظلم كرده است . پس امام صادق ( ع ) مىخواهند بفرمايند كه چنين تشريعى از سوى رسول خدا ( ص ) رخ نداده است .
ايشان چند سطر بعد نيز مىگويد : « وقد فوّض الله تعالى إلى نبيّه ( ص ) أمر دينه و لم يفوّض إليه تعدّي حدوده » « 2 » . يعنى درست است كه خداى متعال امر تبليغ دين
هامش
( 1 ) - من لا يحضره الفقيه : كتاب الطهارة ، باب 8 ، باب صفة وضوء رسول الله ( ص ) ، ص 10 ، ح 4 .
( 2 ) - من لا يحضره الفقيه : كتاب الطهارة ، باب 8 ، باب صفة وضوء رسول الله ( ص ) ، ص 10 ، ذيل ح 8 .