ثم رأيناه - تبارك و تعالى - قد أحلّ بعض ما حرّم فى وقت الحاجة ، لما فيه من الصلاح فى ذلك الوقت ، نظير ما أحلّ من الميتة و الدم و لحم الخنيزير ، إذا اضطرّ إليها المضطرّ ، لما فى ذلك الوقت من الصلاح و العصمة و دفع الموت .
فكيف إنّ الدليل على أنه لم يحلّ إلا لما فيه من المصلحة للأبدان ، و حرّم ما حرّم لما فيه من الفساد . . . » « 1 » .
در آن نامه خطاب به محمد بن سنان مىفرمايد :
در نامهات يادآور شدهاى كه برخى از مسلمانان مىپندارند ، تمامى تكاليف و هر حلال و حرامى ، سببى ندارد جز تعبّبد محض كه بندگان نسبت به پروردگار اظهار عبوديّت نمايند ، ولى هركه چنين پندارى دارد ، سخت در اشتباه است ، زيرا در آن صورت ضرورتى نداشت تا از زشتيها باز دارد و به خوبيها دستور دهد . بلكه تنها دستور كافى بود ، چه زشت باشد و چه زيبا ، زيرا هدف آزمايش بود ، نه رهنمود به سوى خير و صلاح ، ولى ما مىبينيم كه هرچه را خداوند دستور داده ، مصلحت مردم در آن منظور گشته ، و مايهء بقاء و كمال آنان مىباشد . و مورد نياز در زندگى است . و هرچه را منع نموده ، چيزهاى بيهوده و مايهء تباهى و نابودى كمال و شرف انسانى است . و اگر برخى محرّمات را در موقع ضرورت تجويز نموده ، آن نيز به جهت مصلحت موقّت بوده ، مانند آنكه جانى از هلاكت نجات يابد .
ازاينرو روشن است كه هرچه را رخصت داده جهت مصلحت ، و هرچه را منع نموده به جهت مفسده و زيان بوده است .
و دربارهء حرمت مردار آمده :
« لما فيها من فساد الأبدان و الآفة » . « 2 » و دربارهء حرمت خون آمده :
« و حرّم اللّه الدّم كتحريم الميتة ، لما فيه من فساد الأبدان » . « 3 » جهت حرمت خوردن گوشت مردار و خون را وجود آفات و تباهى جسم ، ياد
هامش
( 1 ) . علل الشرايع ص 592 رقم 43 .
( 2 ) . وسائل ج 24 ص 102 باب 1 أطعمه محرمه رقم 3 .
( 3 ) . وسائل ج 24 ص 102 باب 1 أطعمه محرمه رقم 3 .