نمونهء سوّم
گفتهاند ، اگر كسى با زنى كه در عدّه است ازدواج نمايد ، در دو صورت ، آن زن براى او حرام ابدى مىشود :
صورت اوّل : اگر مىدانسته كه در عده است و علم به حرمت داشته .
صورت دوم : اگر دخول كرده باشد گرچه نمىدانسته .
در خصوص اين مسأله ، روايات متعددى وارد شده است . « 1 » از سوى ديگر اگر كسى با زن شوهردار يا زنى كه در عدهء رجعيّه است ، زنا كند ، مشهور ميان فقهاء آن است كه موجب حرمت ابدى مىگردد . لكن دليل روشنى جز مسألهء اولويّت ندارد .
در كتاب رياض المسائل از برخى نقل مىكند ، كه گفتهاند :
« روى أنّ من زنى بامرأة لها بعل أو فى عدة رجعية حرمت عليه و لم تحلّ له أبدا » « 2 » .
ولى روايتى در اين خصوص وجود ندارد جز روايتى از كتاب فقه الرضا كه كتاب فتوايى است نه روايى « 3 » . لذا در كتاب جواهر مسألهء اولويّت را مطرح كرده مىگويد :
« من أولويّة ذلك من العقد عليها مع عدم الدخول فى حال العلم ، و من العقد عليها مع الدخول فى حالالجهل » .
درعينحال ، آن را كافى ندانسته ، به سراغ اجماع رفته است . . . گويد :
« لكن الإنصاف أنّ العمدة فى ذلك الإجماع » . « 4 » و همچنين است عقد زن شوهردار ، كه در هريك از دو صورت فوق گفتهاند ، موجب تحريم ابدى مىشود و مسألهء « اتحاد طريق المسألتين » را مطرح كردهاند . « 5 » صاحب جواهر از روايت حمران - كه تزويج در عدهء رجعيّه را مطرح كرده - « 6 » و رواياتى كه عدهء رجعيّه را در حكم زن شوهردار دانسته « 7 » خواسته وحدت ملاك را بدست آورد و از روايات تزويج در عده ، حكم ازدواج با زن شوهردار را نيز استفاده
هامش
( 1 ) . رجوع شود به وسائل باب 17 ابواب مصاهرة . ( جواهر الكلام ج 29 ص 430 )
( 2 ) . رياض المسائل ج 2 ص 100 م 5 .
( 3 ) . متدرك الوسائل ج 14 باب 11 مصاهرة رقم 8 .
( 4 ) . جواهر الكلام ج 29 ص 446 .
( 5 ) . رجوع شود به رياض المسائل ج 2 ص 100 م 5 .
( 6 ) . وسائل باب 17 مصاهرة رقم 17 .
( 7 ) . وسائل باب 18 و 20 و 21 عدد .