قيمة عشرة آلاف درهم » .
علّامه حلّى ، پس از نقل كلام اين دو بزرگوار مىفرمايد :
« و اذا كان الظابط اعتبار القيمة ، فلا مشاحّة فى العدد ، مع حفظ قد القيمة ، و هى :
عشرة آلاف درهم او ألف دينار » « 1 » .
علّامه ، نتيجه مىگيرد : چنانچه معيار قيمت است ، در تعيين جنس و مقدار ديات اختلافى نيست ، و آن ، ده هزار درهم برابر هزار دينار خواهد بود .
نمونهء دوّم
در باب ثبوت « لواطه » گفتهاند : با شهادت چهار مرد ثابت مىشود ، مانند « زنا » .
دليل اثبات اين مطلب در باب شهادت ، همان دليل باب اقرار است و هردو را قرين هم دانستهاند . در صحيحهء « مالك بن عطيّه » آمده كه امير المؤمنين عليه السّلام حدّ لواط را پس از چهار بار اقرار ، اجرا نمود « 2 » .
و نيز در حديثى كه مشايخ ثلاثه آن را نقل كردهاند - در باب زنا - آمده :
امير المؤمنين عليه السّلام پس از چهار بار اقرار ، فرمود : « اللّهم إنه قد ثبت عليها أربع شهادات » آنگاه اجراى حدّ نمود « 3 » .
فقهاء ازاين حديث استفاده كردهاند كه اقرار جايگزين شهادت است ، زيرا دربارهء زنا ، شهادت چهار مرد شرط است و چهار بار اقرار ، جاى شهادت چهار مرد قرار گرفته ، بنابراين شرعا حكم آن را دارد .
در نتيجه گرچه دربارهء لواطه ، نصّ شرعى نسبت به تعداد شهود وارد نشده ، ولى از اينكه در اقرار ، چهار بار اعتبار شده ، بدست مىآيد كه شهادت شهود نيز در اين باب مانند باب زنا مىباشد .
البته در روايت حضرمى « 4 » و عرزمى « 5 » عبارت « شهود » به كار رفته ، كه مىتوان آن را به عنوان تأييد مطرح نمود ، و گر نه دلالت صريح ندارد . « 6 »
هامش
( 1 ) . رجوع شود به : مختلف علامه ج 2 ص 816 ( آخرين سطر چاپ سنگى ) ، فصل 7 فى اللواحق من كتاب الديات ( ج 9 ص 438 ) ط جديد ، و نيز : المهذّب ابن البراج ج 2 ص 457 .
( 2 ) . وسائل ج 28 ص 161 باب 5 حد لواطه رقم 1 .
( 3 ) . وسائل ج 28 ص 103 باب 16 حد زنا رقم 1 .
( 4 ) . وسائل ج 28 ص 156 باب 2 رقم 1 .
( 5 ) . وسائل ج 28 ص 158 باب 3 رقم 3 .
( 6 ) . رجوع شود به : مبانى تكملة المنهاج ج 1 ص 229 - 230