تشخيص مىدهد و احكام متناسب با آن را وضع مىكند .
خداوند اصول احكام را در قرآن كريم مطرح كرده است و تفصيل آن را به دست پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله سپرده است .
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
« 1 » ؛ « و قرآن را به سوى تو فرود آورديم تا براى مردم آنچه را به سوى ايشان نازل شده است ، تبيين كنى و اميد كه آنان بينديشند » .
در صحيحهء فضيل بن يسار از امام صادق عليه السّلام نقل شده است : « خداوند پيامبرش را به بهترين وجه تربيت كرد تا او را به سرحد كمال رساند . سپس امر دين و رسيدگى به شؤون امت را به او سپرد تا رهبرى بندگان خدا را به عهده گيرد . آنگاه پروردگار فرمود : " آنچه را پيامبر دستور مىدهد پيروى كنيد " » .
امام صادق عليه السّلام در توضيح اينكه چگونه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عهدهدار شؤون دين و دنيا مىشود ، مىگويند : « پيامبر همواره رفتارى استوار داشت و در كارها موفق بود و مؤيّد به روح القدس بود و هيچگاه در سياستمدارى نمىلغزيد و راه اشتباه نمىرفت . پس به آداب الهى آراسته گرديد ، ازاينرو مجاز شد تا بر تعداد ركعات نماز بيفزايد و نوافل را دو برابر فرايض تشريع كند و همچنين علاوه بر روزههاى واجب ، روزه در ماه شعبان و سه روز در هر ماه را سنت نهاد . . . خداوند نيز آنچه را پيامبرش سنت نهاد يا تشريع كرد ، پذيرفت و امضا كرد » « 2 » .
بنابراين خداوند حق تشريع را به پيغمبر تفويض كرده است تا با معيارهاى خدادادى كه در اختيار دارد ، احكام متناسب با مصالح امت را وضع كند .
علامهء طباطبايى قدّس سرّه در اين زمينه مىگويد : « مقصود از تفويض امر خلق به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله اين است كه تشريعات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را خدا امضا كرده است » « 3 » .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تنها مبلّغ شريعت نبود ، بلكه مشرّع نيز بود ؛ البته پايهء تبليغ ، وحى
هامش
( 1 ) . نحل ، 44 .
( 2 ) . كافى ، ج 1 ، ص 266 .
( 3 ) . الميزان ، ج 19 ، ص 242 .