استدلال حمّصى : حمّصى آيهء مباهله را دليل برترى على عليه السّلام بر ساير پيامبران ، به جز پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، مىداند . حمّصى مسأله را اينگونه بيان مىكند : از آنجا كه على عليه السّلام ، طبق آيهء مباهله ، در حكم نفس پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله است ، بايد در همهء اوصاف ، به جز نبوت ، همتاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله باشد .
همتايى على عليه السّلام با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله همچون تشبيه است . اگر تشبيه اطلاق داشته باشد ، شمول را مىرساند ؛ يعنى مشبّه در همهء جهات و صفات ، شبيه مشبه به است .
بنابراين على عليه السّلام در همهء جهات از جمله " برترى بر ساير انبياء " و " برترى بر انسانهاى ديگر " « 1 » همانند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر مسلمانان ولايت دارد و تصميماتش ، در مقام زعامت ، بر هر تصميمى مقدم است . على عليه السّلام نيز در اين جهت ، همانند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است .
نكتهء ديگرى كه در قانون تشبيه وجود دارد اين است كه تشبيه ، به بارزترين صفت مشبهبه منصرف مىشود ؛ مانند جملهء : " حسين مانند شير است " . بارزترين صفت شير ، شجاعت است ؛ ازاينرو همانندى حسين با شير در شجاعت است ، نه يال و كوپال . اگر چيزى را به گل تشبيه كردند ، وجه شباهت خوشبويى و شادابى گل است . بارزترين صفت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عبارت بود از : نبوت ، نزديكى ايشان به درگاه پروردگار و سرپرستى مسلمانان ؛ بنابراين على عليه السّلام در اين صفتها ، به جز نبوت ، همتاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است .
استثنا كردن نبوت دليل بر همتايى على عليه السّلام با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در همهء جهات است ؛ چون اگر عموميتى نباشد ، استثنا معنا ندارد .
اين دانشمند بزرگوار - كه به قول فخر رازى معلم الاماميه است - مىگويد :
« مقتضاى مساوات و مماثلت بين پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و على عليه السّلام اين است كه على عليه السّلام در همهء صفات و كمالات ، جز نبوت ، همانند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله باشد . از طرفى ، به اجماع مسلمانان
هامش
( 1 ) .« النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ». احزاب ، 6 .