بود « 1 » .
12 . مالك بن انس گمان مىكرد كه بيش از يكچهارم از سورهء برائت باقي نمانده است . أو مىگويد : « اين سوره همآورد سورهء بقره بوده واز أول آن ، مقدار زيادى افتاده است وبسم اللّه الرحمن الرحيم نيز جزء آيات ساقط شده است » در اين زمينه روايات بسيارى آوردهاند كه همگى ناتوانى ذهن ناقل را مىرساند « 2 » .
فاجعهء كتاب الفرقان
متأسفانه مشكلى كه اينگونه روايات به بار آورده اين است كه عدّهاى آنان را باور داشته وترتيب اثر دادهاند . آنان معتقد شدهاند كه بعد از رحلت پيامبر تا موقع خلافت عثمان كه يكسان كردن مصاحف انجام گرفت ، آيهها وسورههايى از قرآن كم يا بر آن افزوده شده است واين همان تحريف در قرآن است كه ضرورت ديني بر خلاف آن حكم مىكند .
يكى از كساني كه تحت تأثير اينگونه باورهاى ناروا قرار گرفته محيي الدين ابن عربى ( متوفاى 638 ) ، صاحب كتاب « فتوحات مكيّه » است . أو بر اين باور بوده كه قرآن دستخوش تحريف گرديده ، چيزهايى از آن كم شده است . گويد : « اگر نبود افراد ضعيف دل كه زود مىلغزند واعتقادشان متزلزل مىشود وحكمت چنين كارى را مجاز نمىشمرد هرآينه روشن مىكردم تمامى آنچه را كه از مصحف عثمان ساقط شده است . . . » « 3 » .
ولى از همه ناگوارتر ، كتابي است به نام « الفرقان » كه در عصر أخير ، به دست نويسندهء مصرى ، محمد محمد عبد اللطيف معروف به ابن الخطيب ، از علماى معروف مصر ، نوشته شده است . در اين كتاب اين باورهاى نادرست جمعآورى شده وبر آنها صحّه گذاشته شده است وبه صرف اين كه در صحاح سته آمده ، صحيح دانسته شده است . اين كتاب در مصر ، غوغايى برپاكرد ومردم عليه آن
هامش
( 1 ) مسند أحمد ، ج 5 ، ص 132 . الاتقان ، ج 2 ، ص 72 . صيانة القرآن من التحريف ، ص 171 - 170 .
( 2 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 184 . المستدرك ، ج 2 ، ص 331 - 330 . الدر المنثور ، ج 3 ، ص 209 .
( 3 ) به نقل از شيخ عبد الوهاب شعرانى در كتاب « الكبريت الأحمر » كه در بيان آرا وعقايد شيخ أكبر نوشته ودر حاشيهء كتاب « اليواقيت والجواهر » ، ج 1 ، ص 139 ، چاپ شده است . ( چاپ مصطفى البابي - مصر 1959 م ) .