نتوانسته ونخواهند توانست .
آية
« قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً »
« 1 » آب پاكى را بر دست همه ريخته ، تمامى انس وجنّ را به نحو جمعى - كه عموم افرادى وازمانى هر دو را شامل مىشود « 2 » - مورد تحدّى قرار داده است واعلام كرده كه اگر همهء انسانها وپريان پشت در پشت هم بكوشند تا همچون قرآني بياورند نخواهند توانست .
اكنون مىپرسيم كه اينگونه گسترش در دامنهء تحدّى - كه همهء انسانها را در همهء سطوح ودر طول زمان شامل گرديده است - آيا نمىتواند دليل آن باشد كه همهء جوانب اعجاز قرآني ، هر كدام به فراخور حال مخاطب خاصّ خود ، مورد تحدّى قرار گرفته باشند ؟ به سادگى نمىتوان از كنار اين احتمال گذشت يا آن را ناديده گرفت !
نمونههايى از إشارات علمي
در قرآن ازاينگونه إشارات علمي وگذرا بسيار است . برخى از اين إشارات از دير زمان وبرخى در ساليان أخير با ابزار علم روشن شده وشايد بسيارى ديگر را گذشت زمان آشكار سازد . دانشمندان - بهويژه در عصر حاضر - در اين باره بسيار كوشيدهاند ، گرچه افرادى به خطا رفته ولى بسيارى نيز موفّق گرديدهاند . نمونههايى ازاينگونه إشارات در بخش اعجاز علمي قرآن در كتاب « التمهيد » ج 6 آمده است ، در اينجا به جهت اختصار به چند نمونه بسنده مىكنيم :
رتق وفتق آسمانها وزمين
« أَ وَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَالْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما »
« 3 » « رتق » به معناى « به هم پيوسته » و « فتق » به معناى « از هم گسسته » است . در اين آية آمده است كه آسمانها وزمين به هم پيوسته بودهاند وسپس از هم گسسته شدند .
هامش
( 1 ) اسراء 17 : 88 .
( 2 ) اين يك اصطلاح أصولي است ومقصود همهء افراد در طول زمان مىباشد .
( 3 ) أنبيا 21 : 30 .