چهارم : بر فرض آنكه اين اخبار متعارض ، قابل جمع نباشند ترجيح يكى از دو طرف صرفا به دليل اينكه تعداد رواياتش بيشتر است - بااينكه تعداد روايات طرف ديگر هم كم نيست - بر خلاف مقرّرات معهود وضوابط أصولي است .
پنجم : بحث مخالفت با كتاب در اينجا وارد نيست ؛ زيرا قرآن تصريحى در اين باره ندارد واستدلال به عمومات غير ناظر در اين امر بخصوص كفايت نمىكند .
ششم : موافقت با عامّه نيز در اينجا موضوعيت ندارد ؛ زيرا آنچه از مذهب آنان مشهور است ، حرام بودن غنا است . براي مثال ، ابن منذر وديگر اعلام سنّت به اتفاق ، تغنّى را حرام مىدانند وأجير نمودن زن آوازخوان را باطل مىدانند . « 1 » هفتم : ادعاى صاحب جواهر كه مىگويد : « روايات منع ، متواتر است وحتى از ضروريات مذهب است » وارد نيست ؛ زيرا اعلام طائفه ، خلاف آن را به تفصيل گفتهاند ورواياتى كه در اين باب آمده نيز همگى عكس آن را ثابت مىكنند .
د - وحدت موضوعي يا تناسب معنوي آيات
يكى ديگر از ويژگىهاى قرآن ، وجود تناسب معنوي ميان آيات هر سوره است ، گرچه يكجا نازل نگشته وبه صورت پراكنده با فاصلههاى زياد يا كم نازل شده باشند . زيرا پراكندگى در نزول آيات كه به جهت مناسبتهاى گوناگون بوده - طبيعتا - اقتضا مىكند ميان هر دسته آياتي كه به مناسبتى نازل گشته با دستهء ديگر كه به مناسبت ديگرى نازل گشته است ، رابطه وتناسبى وجود نداشته باشد ، واين پراكندگى در نزول بايستى در چهرهء مجموع آيات هر سوره بخوبى هويدا باشد . در صورتي كه با دقّتى كه دانشمندان - بهويژه در عصر أخير - در محتواى سرتاسر هر سوره انجام دادهاند به اين نتيجة رسيدهاند كه هر سوره هدف يا هدفهاى خاصّى را دنبال مىكند كه جامع ميان آيات هر سوره است وامروزه به نام « وحدت موضوعي » در هر سوره خوانده مىشود ، همين وحدت موضوعي است كه وحدت سياق سوره را تشكيل مىدهد ومسألهء اعجاز در همين نكته است كه پراكندگى در نزول ، عدم تناسب را اقتضا مىكند ، با آنكه تناسب ووحدت سياق در هر سوره به
هامش
( 1 ) در اين باره رجوع شود به : حاشيهء المحاضرات نوشتهء عبد الرزاق المقرّم .