خوبى مشهود است وبر خلاف مقتضاى طبع پراكندگى در نزول مىباشد ! دانشمندان بر اين مدّعا دلايلى دارند از جمله تفاوت در عدد وكميّت آيات سورهها است . اين تفاوت در عدد آيات هر سوره نمىتواند اتفاقي باشد ، زيرا اتفاقي بودن يعنى نسنجيده وعارى از حكمت وبدون سبب بودن است وصدور هرگونه عمل حساب نشده از فاعل حكيم ممتنع است . سورههاى قرآن بيشتر به طور كامل نازل گشته ، بهويژه سورههاى كوتاه ، سورههاى ديگر كه آيات آنها در طول مدت وپراكنده نازل گشته است ، با نزول
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
آغاز مىگرديد ؛ وهر آية يا آياتي كه پس از آن نازل مىگشت ، با دستور پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله به دنبال آيات پيشين ثبت مىگرديد ، تا بسم اللّه ديگرى نازل گردد كه پايان سورهء قبل وآغاز سورهء بعد را اعلام نمايد . لذا مقدار عدد آيات هر سوره وترتيبي كه ميان آيههاى هر سوره وجود دارد ، تماما توقيفى است وبا دست وحى ودستور پيامبر انجام گرفته است .
اكنون اين سؤال مطرح است كه اين اختلاف عدد در آيات سورهها براي چيست ؟ پاسخ درست همان است كه يادآور شديم : هر سوره هدفى را دنبال مىكند كه با پايان يافتن بيان هدف ، سوره پايان مىيابد واختلاف در عدد آيات هر سوره معلول همين علّت است . اين اختلاف هرگز به صورت اتفاقي وبدون سبب معقول انجام نگرفته است وهمين جهت است كه وحدت موضوعي يا وحدت سياق هر سوره را تشكيل مىدهد ، يعنى ميان آيات هر سوره يك رابطهء معنوي وتناسب نزديك وجود دارد .
مفسّرين متأخر به اين حقيقت پى بردهاند ودر پى آنند تا به أهداف ويژهء هر سوره دست يابند وتا حدودي نيز پيشرفت كردهاند ؛ از جمله ، علّامهء طباطبايى ونيز سيد قطب كه در مقدّمهء تفسير هر سوره طبق برداشت خود ، هدف آن را مختصرا توضيح مىدهد . يكى از شاگردان وى به نام « عبد اللّه محمود شحاته » كتابي به نام « أهداف كل سورة ومقاصدها » تأليف نموده وسعى بر آن داشته كه أهداف هر سوره را مشخص نمايد كه تا اندازهاى هم موفّق گرديده است . أو از سورهء بقره شروع كرده وتا سورهء جاثيه ادامه داده ومجموعا در 45 سوره اين هدف را دنبال كرده است .
وى در مقدمهء كتاب خود مىگويد : « پيشينيان به اين أمر اهميّت فراوان داده
و