بر همين أساس ، امامان أهل بيت عليهم السّلام كوشش داشتند كه قرآن با ترتيل وصداى بلند وتجويد وبا آواز خوش خوانده شود .
محمد بن علىّ بن محبوب اشعرى در كتاب خود به نقل از معاوية بن عمار روايت مىكند كه به أبى عبد اللّه عليه السّلام گفتم : آيا هركس ، دعا يا قرآن مىخواند ، اگر صدايش را بلند نكند ، گويى چيزى نخوانده است ؟ فرمود : « همينطور است ، علىّ بن الحسين عليه السّلام در تلاوت قرآن ، خوشصداترين مردم بود وهنگام تلاوت صدايش را چنان بالا مىبرد كه تمام أهل خانه بشنوند » . امام صادق عليه السّلام در خواندن قرآن خوشصداترين مردم بود . هرگاه شب براي تلاوت بيدار مىشد ، صدايش را بالا مىبرد ووقتي سقاها وديگر عابران از آن مسير مىگذشتند ، مىايستادند وبه تلاوت أو گوش مىدادند « 1 » .
همچنين روايت است كه موسى بن جعفر عليه السّلام نيز صدايى خوش داشت وقرآن نيكو تلاوت مىكرد . أو روزى فرموده بود : « علىّ بن الحسين عليه السّلام با صداى بلند قرآن مىخواند تا شايد رهگذرى از آنجا بگذرد وبه خود آيد . وقتي امام چنان كرد ، ديگر مردم آن را تاب نمىآوردند » . از أو پرسيده شد : آيا رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله در نماز جماعت صدايش را به هنگام تلاوت قرآن بلند نمىكرد ؟ فرمود : « رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله فقط آنگونه كه در توان مردم بود تلاوت مىفرمود » « 2 » .
همچنين از امام علىّ بن موسى الرضا وأو از پدر ونياكانش از رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله نقل است كه فرمود : « قرآن را با آواز خوش بخوانيد ؛ زيرا آواز خوش زيبايى قرآن را افزون مىكند » ، سپس اين آية را تلاوت كرد :
« يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ »
« 3 » .
غنا وموسيقى از ديدگاه شرع
اكنون شايسته است كه به « غنا » از ديدگاه شرع بپردازيم . نخستين پرسشى كه مطرح مىشود اين است كه آيا غنا ذاتا وبا همين عنوان حرام شده است وآيا تلاوت قرآن با آواز استثناست وتخصيصى در عموم حكم است ؟ يا اينكه آواز ،
هامش
( 1 ) مستطرفات السرائر ؛ ص 484 .
( 2 ) كتاب الاحتجاج ؛ ج 2 ، ص 170 .
( 3 ) فاطر 35 : 1 ، ر . ك : عيون أخبار الرضا ؛ ج 2 ، ص 68 ، شمارهء 222 .