« أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ ، قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
« 1 » ؛ آيا مىگويند كه آن را به دروغ به ما نسبت داده است ؟ بگو : پس همانند ده سورهء آن ، حتى اگر افتراگونه باشد بياوريد وهركس را كه خواهيد [ به شهادت وداورى ] بخوانيد ، اگر راست مىگوييد » .
3 . آنگاه ، براي آنكه از اعتبار مدّعيان بكاهد ، پيشنهاد كرده كه يك سوره همانند قرآن بياورند :
« أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ ، قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ ، وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
« 2 » ؛ . . . اگر راست مىگوييد ، همانند يك سورهء آن بياوريد . . . » .
4 . وبراي آخرين بار ، با قاطعيّت هر چه تمامتر ، عجز وناتوانى نهايى آنان را إعلام نمود :
« وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ ، وَادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا ، فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ
« 3 » ؛ اگر ناباوريد نسبت به آنچه بر بندهء خويش فروفرستادهايم ، پس همانند يك سورهء آن بياوريد ، يا سورهاى از همچون فردى بياوريد . . . واگر [ چنين كارى را ] نكرديد وهرگز نتوانيد كرد ، پس پروا كنيد از آتشى كه فروزندهء آن آدميان وسنگ خارا مىباشد وبراي كافران آماده گرديده است » .
در اين آية ذكر آدميان در كنار سنگ خارا كناية از آن است كه آدميان فاقد شعور وتهى از خرد وانديشه ، همچون سنگ خارا بوده ودر كنار آن قرار دارند ودر آتش سرسختى مىسوزند .
5 . آنگاه وپس از اين تجربهء تلخ وناگوار براي ناباوران ، روى سخن را به تودهء بشريت كرده ، برابر ابديّت اعجاز وتحدّي قرآن را اعلام نموده است :
« قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً
« 4 » ؛ بگو : اگر تمامى انس وجنّ [ كه در بستر تاريخ قرار گرفتهاند ] گرد هم آيند وبخواهند همانند اين قرآن بياورند ، هرگز نتوانند ، گرچه همگى پشت در
هامش
( 1 ) هود 11 : 13 .
( 2 ) يونس 10 : 38 .
( 3 ) بقره 2 : 24 - 23 .
( 4 ) اسراء 17 : 88 .