در مسجد الحرام نشسته بود . پيامبر اسلام نيز در گوشهء ديگر مسجد نشسته بود . عتبه رو به اشراف قريش كرده گفت : « آيا روا مىداريد كه اكنون محمد صلّى اللّه عليه وآله را تنها يافته با أو سخن گويم ، باشد تا أو را قانع سازم ؛ أو را تطميع نموده از دعوت خويش دست بردارد ؟ » البتة اين موقعى بود كه أمثال « حمزة بن عبد المطلب » وجمعيّت انبوهى به پيامبر اسلام گرويده بودند وروز به روز رو به افزونى بودند ! همگى به أو گفتند : « اگر مىتوانى با أو سخن گو وبه هرگونهاى مىتوانى أو را قانع ساز » .
عتبه نزد پيامبر آمده گفت : « اى فرزند برادر ! - عرب را چنين عادت بود كه افراد هر قبيله به افراد قبيلهء ديگر « يا ابن أخي » اى فرزند برادر خطاب مىكردند - تو داراى شرف خانوادگى هستى ، ولى چيزى را مدّعى هستى كه موجب برخورد وتفرقه ميان قوم خود گرديده است . اكنون گوش فرا ده تا مطلبي را بر تو عرضه دارم ! » پيامبر فرمود : « بگو ، گوش فرا مىدهم » . عتبه گفت : « اى فرزند برادر ! اگر هدف تو اندوختن ثروت است ، آن اندازه أموال براي تو فرآهم مىسازيم تا ثروتمندترين مردم قريش گردى . اگر تشنهء مقامي ، تو را رئيس خود مىگردانيم . واگر خواسته باشى تو را فرمانرواى خود مىسازيم » . سپس گفت : « آن كه بر تو ظاهر مىگردد وچيزهايى با تو زمزمه مىكند ، خللى است كه بر اعصاب تو اثر گذارده ، حاضريم تو را با خرج خود كاملا مداوا كنيم واز بذل مال در اين زمينه دريغ نورزيم . . . » عتبه مىگفت وپيامبر كاملا ساكت ، به تمام گفتههايش گوش فرا داد . آنگاه پيامبر صلّى اللّه عليه وآله به أو گفت : « آيا از گفتن مطالب خود پايان يا فتى ؟ » گفت : « آرى » . فرمود : « پس اكنون به سخن من گوش فرا ده » عتبه گفت : « با جان ودل آمادهام » پيامبر صلّى اللّه عليه وآله در اين هنگام لب به تلاوت قرآن گشود واز ابتداى سورهء فصّلت شروع به خواندن نمود :
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
. . . كِتابٌ فُصِّلَتْ آياتُهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ . بَشِيراً وَنَذِيراً . . . »
« 1 » وهمچنان ادامه داد وعتبه با تمام وجود گوش فرا مىداد ؛ دستها را به عقب سر بر زمين تكيه داده ، مجذوب تلاوت پيامبر گرديده بود ، تا موقعى كه به آيهء سجده رسيد وپيامبر صلّى اللّه عليه وآله سجده نمود . سپس گفت : « اى أبو الوليد ! شنيدى آنچه را كه بر تو تلاوت كردم ، اكنون اين تو وانديشهء خود تا چگونه قضاوت نمايى ! » در اين هنگام عتبه از
هامش
( 1 ) فصّلت 41 : 4 - 3 .