أجابت قرآن كريم « 1 » نداشتهاند ! برخى ناآگاهان به شيعه نسبت دادهاند كه مصحفى خاص خود دارند وآن را « المصحف الشيعي » مىنامند ! « 2 » در حالي كه شيعه خود در طول حيات خويش چنين موضوعي را نشنيده است . گروهى از محققان متأخر در برابر اين ادعا شديدا اعتراض كردهاند « 3 » ، كه مهمترين آنان گلدزيهر است . أو علاقهء خاصّ شيعه را نسبت به نصّ رسمي قرآن كه در دست مسلمانان است ، تشريح وتأييد مىكند « 4 » . به منظور توضيح بيشتر دربارهء علاقة شيعه به نص قرآن كنونى ، ناگزير از بيان مطالب زير هستيم :
هرگاه تاريخ قرآن مجيد ودورههايى را كه نسلا بعد نسل بر قرآن گذشته بررسى كنيم ، در مىيابيم كه نصّ كنونى قرآن با وضع موجود ، أصولا محصول كوششهاى شيعه است واينان هستند كه در حفظ وضبط قرآن تلاش كردند ودر تنظيم آن به نحو أحسن وشكلگذارى وزيبايى آن ، از هيچ اقدامى فروگذارى نكردند . در حقيقت ، اگر قرآني وجود داشته باشد كه بتوان آن را « مصحف شيعي » ناميد ، همين مصحف موجود است وبا توجّه به نقش ائمهء شيعه وقرّاء وحفّاظ وهنرمندان شيعه در طول تاريخ نسبت به مصحف ، بايد قرآن را به شيعه منسوب كرد .
على أمير المؤمنين عليه السّلام اولين كسى است كه انديشهء گردآورى قرآن را ، پس از درگذشت پيامبر صلّى اللّه عليه وآله اظهار كرد وهر چند قرآني را كه وى گردآورى كرد نپذيرفتند ، ولى انديشهء گردآورى قرآن در همان زمان اثر خود را بجا گذاشت ونسبت به خود قرآن از نظر أصل جمعآورى آن بر دست ديگران اختلافى به وجود نيامد .
مصحفهاى مهمّى كه در آن زمان وپيش از توحيد مصاحف تهيه شد وقرآن در آنها جمعآورى گرديد عبارتند از : مصحفهاى عبد اللّه بن مسعود ، ابىّ بن كعب ،
هامش
( 1 ) مانند : حديث ثقلين وحديث سفينة وآيهء« قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى »شورى 42 : 23 .
( 2 ) ر . ك : القرآن وعلومه في مصر ، ص 81 ، تأليف دكتر عبد اللّه خورشيد كه اين نسبت را تشريح كرده وبا دلايل تاريخي ، آن را رد كرده است .
( 3 ) ر . ك : مصطفى صادق رافعى تاريخ آداب العرب ج 2 ، ص 16 - 15 . مقدّمهء حيات محمد صلّى اللّه عليه وآله ، از موير ، ص 36 - 35 . تاريخ المساجد الأثرية ، از حسن عبد الوهاب ، ص 92 . حاشيهء فضائل القرآن ، ابن كثير ، نوشتهء رشيد رضا ، ص 48 ، شمارهء 2 و 3 .
( 4 ) ر . ك : مذاهب التفسير ، ص 93 ، از گلدزيهر .