مصحفها را به تعدادى كه بايد به مناطق مختلف فرستاده شود ، بنويسند . وافراد مذكور را اضافه كردند وبراي املا از ابىّ بن كعب كمك گرفتند » « 1 » .
موضع صحابه دربارهء يكسان شدن مصحفها
همان گونه كه در گذشته گفته شد ، حذيفة بن يمان اولين كسى بود كه دربارهء يكسان شدن مصحفها سخن گفت وسوگند ياد كرد كه به نزد خليفه خواهد رفت واز أو خواهد خواست كه فقط يك قرائت بين مسلمانان معمول باشد « 2 » . أو بود كه در كوفه در اين باره با صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه وآله مشورت كرد وهمهء آنان ، به جز ابن مسعود ، با پيشنهاد أو موافقت كردند . با طرح اين پيشنهاد عثمان با آن موافقت نمود . سپس آن گروه از أصحاب پيامبر را كه در مدينه بودند فراخواند ودر اين باره با آنان مشورت كرد ؛ همه با پيشنهاد يكسان كردن مصاحف موافقت كردند .
همچنين امام أمير المؤمنين عليه السّلام رأى موافق خود را با اين برنامه به گونه أصولي اظهار نمود . ابن أبي داود از سويد بن غفله روايت كرده است كه علي عليه السّلام فرمود :
« سوگند به خدا كه عثمان دربارهء مصاحف ( قرآن ) هيچ عملي را انجام نداد مگر اين كه با مشورت ما بود . أو دربارهء قرائتها با ما مشورت كرد وگفت : به من گفتهاند كه برخى مىگويند قرائت من بهتر از قرائت توست واين چيزى نزديك به كفر است .
به أو ( عثمان ) گفتم نظرت چيست ؟ گفت : نظرم اين است كه فقط يك مصحف در اختيار مردم باشد ودر اين زمينه تفرقه واختلاف نداشته باشند . گفتم نظر خوبى است » « 3 » . در روايت ديگرى آمده است كه علي عليه السّلام فرمود : « اگر امر مصحفها به من نيز واگذار مىشد ، من همان مىكردم كه عثمان كرد » « 4 » .
پس از آن كه علي عليه السّلام به خلافت رسيد ، مردم را بر آن داشت تا به همان مصحف عثمان ملتزم باشند وتغييرى در آن ندهند ، گرچه در آن غلطهاى املايى وجود
هامش
( 1 ) فتح الباري ؛ ج 9 ، ص 16 . طبقات ابن سعد ؛ ج 3 ، قسمت 2 ، ص 2 ابن حجر عسقلانى ؛ تهذيب التهذيب في أسماء الرجال ؛ ج 1 ، ص 187 .
( 2 ) فتح الباري ج 9 ، ص 15 .
( 3 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 59 .
( 4 ) ابن الجزري النشر في القراءات العشر ؛ ج 1 ، ص 8 .