گفتهاى . حذيفة گفت : آرى ، من دوست ندارم كه بگويند قرائت فلان وقرائت فلان همانند أهل كتاب ، دچار اختلاف شوند » « 1 » .
3 . ابن اشته از انس بن مالك روايت كرده است كه مردم در زمان عثمان در كوفه نسبت به قرآن اختلاف داشتند . معلمي قرآن را طبق قرائت يكى از صاحبان مصحفها تعليم مىكرد ومعلمي ديگر طبق قرائت ديگر واين به اختلاف بين جوانان كشيده مىشد . اين اختلافات به معلمان مىرسيد وهريك قرائت ديگرى را غلط مىشمرد . اين خبر به عثمان بن عفان رسيد وگفت : « در اينجا ( مدينه ) قرآن را مورد اختلاف قرار مىدهيد وآن را به غلط مىخوانيد پس آنكه دورتر است بيشتر به بيراهه مىرود وقرآن را دستخوش اختلاف قرار مىدهد ! » « 2 » .
4 . از محمد بن سيرين نقل شده كه گفته است : « برخى قرآن را قرائت مىكردند وبرخى ديگر قرائت آنان را غلط مىدانستند . اين خبر به عثمان رسيد وآن را اهميت داد و 12 تن از قريش وأنصار را جمع آورد . . . » « 3 » .
5 . از بكير أشج روايت شده است كه در عراق كسى از ديگرى قرائت آيهاى را مىپرسيد وچون آية را قرائت مىكرد مىگفت : اين قرائت را نمىپذيرم ومردود مىشمارم . اين موضوع ميان مردم شايع شد تا آنكه در اين باره با عثمان مذاكره كردند « 4 » .
حوادثى از اين قبيل در مورد قرائت قرآن واختلاف دربارهء آن اگر به وسيلهء مردانى آگاه همچون حذيفة بن يمان - كه خدايش رحمت كند - پيشبينى نمىشد ، به حوادثى ناخوشايند وفتنههايى بدفرجام منتهى مىگرديد .
ورود حذيفة به مدينه
وقتي حذيفة از جنگ ارمنستان بازگشت ، ودر حالي كه از اختلاف مردم دربارهء قرآن ناخشنود بود ، با آن عده از أصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه وآله كه در كوفه بودند ، دربارهء حلّ اين مشكل پيش از آن كه جاهاى ديگر را فرا گيرد ، به مشورت پرداخت . نظر حذيفة
هامش
( 1 ) فتح الباري ؛ ج 9 ، ص 15 .
( 2 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 59 . مصاحف سجستانى ؛ ص 21 .
( 3 ) طبقات ابن سعد ؛ ج 3 ، ص 62 . مصاحف سجستانى ؛ ص 25 .
( 4 ) فتح الباري ؛ ج 9 ، ص 16 .