باب چهارم : قضايا و احكام آن
كتاب شريف المنطق مشتمل بر سه جزء و داراى شش باب است . جزء اوّل كتاب داراى سه باب بود كه تفصيلا بيان شد و دانستيم كه باب اوّل ( يعنى مباحث الفاظ ) در حقيقت مقدّمهاى بر كل مباحث منطق است و باب ثانى ( يعنى مباحث كلى و جزئى مقدّمهاى است براى مباحث معرف ( يا قول شارح يا تصورات موصله ) و امّا باب سوّم ( يعنى مبحث معرف و قسمت ) در حقيقت ، مبحث اصلى باب تصورات را تشكيل مىداد و امّا جزء ثانى كتاب ، پيرامون تصديقات است و آن در دو باب چهارم و پنجم مطرح مىشود :
باب چهارم : مبحث قضايا و احكام آن .
باب پنجم : مباحث حجت و اقسام و شروط و احكام آن ( يا مباحث استدلال ) .
مبحث اصلى در بخش تصديقات همان مبحث حجت است و مباحث قضايا مقدّمهاى براى آن است . سرّ مطلب آن است كه هر حجت و استدلالى حداقل از دو قضيه ( صغرى و كبرى ) تشكيل مىشود و اين دو قضيه ، اجزاء و مبادى تصديقيهء هر استدلالاند ؛ . بنابراين لازم است نخست با مباحث قضايا و اقسام و احكام آن به تفصيل آشنا شويم تا بتوانيم از مباحث حجت نتيجهء مطلوب را بدست آوريم .
اينك به شرح باب چهارم كه مبحث قضايا و احكام آنها را تشكيل مىدهد مىپردازيم . در اين باب دو فصل اساسى مطرح است :
فصل اوّل : تعريف قضيه و تقسيمات آن .
فصل دوّم : احكام قضيه يا بيان نسبت ميان قضايا .