تنزيل به منزلهء واقع نيست و اصولًا كارى به واقع ندارند و صرفاً يك حكم ظاهرى تعبّدى را در مورد شك دلالت مىكنند ، و همانطور كه قبلًا بيان كرديم قدر متيقّن عبارت است از تنزيل مشكوك و تعبّد به آن به لحاظ اثر شرعى خود مستصحب ؛ و امّا به لحاظ اثر شرعى واسطه كه لازم عقلى و عادى يا ملزوم كذائى يا ملازم كذائى باشد ، شمول دليل نسبت به ترتيب اين آثار معلوم نيست و به قدر متيقّن اكتفا مىشود ، و اصل مثبت حجّت نيست ، مگر در همان دو موردى كه قبلًا استثناء شد :
1 . واسطه خفى باشد ، بهگونهاى كه عرفاً اثر واسطه ، اثر خود مستصحب شمرده شود . 2 . واسطه جلىّ است ؛ ولى ملازمه بقدرى قوىّ و روشن است كه انفكاك نشايد . . . .
شرح كفاية الأصول (ويرايش جديد) (فارسى) — صفحة 313
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣١٣