و متعلّقِ وجوب و امر است و حيث مقدميّت ، حيث تقييدى است و مقدّمه به حمل اوّلىِ ذاتى مأمورٌ به است و اگر هم در ظاهر ، امر به وضو شدهايم در واقع ، امر به مقدّمه شدهايم . ولى اين درست نيست ؛ چراكه عنوان مقدّميت حقيقتاً و خارجاً و مصداقاً و به حمل شايع ، مقدّمه و موقوفٌ عليه نيست و ما را به واجب نمىرساند و واجب در خارج بر او توقف ندارد . اگر شما بارها اين عنوان را تلفّظ يا تصوّر نماييد ، به جايى نمىرسيد و غرض از مقدّمه را كه موصليّت باشد ، تأمين و تحصيل نمىكند . علاوه بر اينكه عنوان مقدميّت ، يك عنوان قهرى است كه وقتى وضو گرفتيم بر آن منطبق مىشود و يك عنوان قصدى و اختيارى نيست كه مأمورٌ به و موجب مثوبت گردد . پس مقدّمه ، بما هى مقدّمةٌ ، متعلّق امر نيست ؛ آنچه مقدّمهء واقعى است و حقيقتاً امر به آن تعلّق گرفته و خارجاً هم غايت و ذىالمقدّمه بر آن وابسته است ، مصاديق خارجىِ مقدّمه يا مقدّمهء به حمل شايع است ، معنونات به عنوان مقدميّت است ، نه خود عنوان مقدميّت . معنونات يعنى وضو ، غسل ، تيمّم ، قطع مسافت ، نصب سُلّم و . . . كه خود اينها سه نوع عنوان دارند . مثلًا وضو يك عنوانش غَسْل و شستن است كه از عناوين قصديّه نيست و كارى با آن نداريم و يك عنوان اين حركات خاصه ، وضو است كه از عناوين اوّليه ، يعنى اختياريّه است و يك عنوانش مقدّميت است و وضو بهعنوان اينكه وضو است ، واجب غيرى و مقدّمى است ، نه بهعنوان اينكه مقدّمه است .
سؤال : پس عنوان مقدميّت چه محلّى از اعراب دارد ؟
جواب : مقدّمه بودن ، علّتِ وجوب وضو و . . . است و حيثيّت تعليلى است ، نه تقييدى . يعنى اگر بپرسيد وضو چرا واجب شده است ، خواهيم گفت چون مقدّمهء نماز است و بدون آن نماز ميسور نيست .
شرح كفاية الأصول (ويرايش جديد) (فارسى) — صفحة 547
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٥٤٧