دليل احتياط امر به احتياط نموده و مضيقه درست مىكند و دليل سعة حكم به توسعه و رفع مضيقه مىكند و كماكان معارضه باقى است .
قوله : فافهم : شايد اشاره باشد به اينكه حتى اگر وجوب نفسى هم باشد ، در آينده ميان دو دسته دليل جمع كرده و اخبار احتياط را به شبهات مقرون به علم اجمالى اختصاص خواهيم داد و در باب شك در تكليف جاى آنها نيست و جاى برائت و حديث سعه و رفع و حليّت و حجب و مانند آن است .
5 - حديث اطلاق
« كل شىء مطلق حتى يرد فيه نهى . » « 1 » آخرين حديثى كه مرحوم آخوند در كفايه بدان استناد كرده ، حديث اطلاق است و مفادش اين است كه هر چيزى مطلق است ؛ يعنى محدوديتى ندارد تا زمانى كه در آن رابطه نهيى وارد شود و جمله غائيه منطوق و مفهوم دارد . منطوقش اين است كه تا نهيى وارد نشده هر چيزى مطلق است و محدوديتى در كار نيست و ما نسبت به آن چيز آزاديم . مفهومش اين مىشود كه پس وقتى نهيى وارد شد ، آزاد نيستيم و محدوديت در كار است . ضمنا شىء هم اعم از شىء جزيى است كه در شبهه موضوعيه مطرح است يا شيئى كلى كه در شبهه حكميه مطرح است و در هر دو صورت حديث مىگويد : تا نهى نرسيده ، شما آزاديد و مدعاى ما نيز همين است كه در موارد فقدان نصّ و . . . آزاديم و مؤاخذه و عقوبتى نيست و اصل برائت يعنى همين .
قوله : و دلالة : مرحوم آخوند به پيروى از شيخ انصارى رحمه اللّه دلالت اين حديث را قبول ندارند . به اين بيان كه ورود نهى از معصوم عليه السّلام يا صدور نهى از معصوم ( در ما نحن فيه مراد از ورود و صدور يكى است . ) دوگونه است :
1 - ورود واقعى يعنى در واقع نهيى از شارع صادر شده و لا تفعل فرموده و لو بدست ما نرسيده و ما از آن خبر نداريم و عوامل گوناگونى باعث شد تا آن نهى از محل ديد و شنود ما مخفى بماند .
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 127 ، باب 12 ، حديث 60 .