نباشد و به مناط افاده وثوق نباشد كه عقلاء قائلند ، بلكه صددرصد تعبدى باشد و مثل بينه در موضوعات كه گاه شهادت دو عادل و گاه چهار عادل را لازم دارد و شارع اينها را بدين گونه حجّت كرده است .
ب ) اماراتى كه شارع در آنها نقش امضايى دارد ؛ يعنى در ميان عقلاء هم مرسوم و سيره عقلاء نيز برآن مستقر بوده و شارع مقدس فقط آن را امضاء كرده كه تا امضاء شارع نباشد و بر بناى عقلاء صحه نگذارد ، آن سيره در احكام شرعيه ارزش نخواهد داشت . مثل حجيّت خبر ثقه و حجيّت ظواهر خطابات كه مبسوطا در باب خود خواهد آمد .
2 - اماراتى كه عقلا معتبر هستند و آن عبارتست از ظنّ مطلق بر مسلك حكومت :
انسدادىها مطلق ظن را حجّت مىداند ؛ يعنى هر ظنى از هر راهى حاصل شود ارزش دارد ( به جز ظنونى كه دليل قاطع بر بطلان آنها قيام كرده ، مثل قياس . ) و دليل آن مقدمات انسداد است كه پنج مقدمه مىباشد و در جاى خود خواهد آمد و طرفداران ظنّ مطلق ، يعنى انسدادىها در نتيجه حاصله از آن مقدمات اختلافنظر دارند :
عدهاى طرفدار كشف شدهاند ؛ يعنى مىگويند : مقدمات انسداد كاشف از اين است كه در شرايط مزبور ( انسداد باب علم و علمى ) شارع مقدس مطلق ظن را حجّت كرده كه بر اين مسلك حجيّت اين نوع از ظن هم شرعى خواهد بود و در بخش اوّل داخل مىشود .
عدهاى هم طرفدار حكومت شدهاند ؛ يعنى مىگويند كه مقدمات انسداد كه تمام و كامل شد خود عقل مستقلا حاكم است به اينكه هر ظنى از هر راهى بدست آيد ، حجّت است و اگر هم از شرع چيزى برسد ، ارشادى خواهد بود نه مولوى . بر اين مسلك حجيّت ظن مطلق عقلى خواهد بود .
قوله : و قبل الخوض : تا اينجا با عنوان بحث در مقصد ششم ( الامارات المعتبرة شرعا و عقلا ) آشنا شديم ؛ ولى پيش از آنكه وارد احكام و مسائل امارات شويم و مصاديق گوناگون آن را مورد بحث و بررسى قرار دهيم ، صلاح است كه قدرى راجع به احكام و مسائل قطع ( امارهء لغوى ) بحث كنيم . سپس مرحوم آخوند سه جمله دارند كه جداگانه توضيح مىدهيم .
شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 397
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٩٧