فصل دوازدهم تخصيص قرآن با خبر واحد
ترديدى نيست در اينكه عامّ قرآنى را با خاصّ قرآنى مىتوان تخصيص زد و هيچ محذورى ندارد و بىترديد عام قرآنى را با خبر متواتر خاصّ مىتوان تخصيص زد ( مثلا قرآن فرموده :
يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ . . .
« 1 » كه جمع مضاف و مفيد عموم است و شامل اولاد كافر و قاتل هم مىشود كه مذكر در همه جا دو برابر ارث مىبرد . ولى در حديث متواتر وارد شده كه « الكافر لا يرث شيئا يا القاتل لا يرث شيئا » « 2 » و بدينوسيله عامّ كتابى تخصيص خورده ) .
و نيز بدون شك عامّ قرآنى را بهوسيله خبر واحد خاصى كه با قرائن قطعى بوده و يقينآور است مىتوانيم تخصيص بزنيم .
انّما الكلام در اين است كه آيا تخصيص عامّ كتابى با خبر واحد خاصى كه مجرد از هر نوع قرينه قطعى است ( ولى از باب ظن خاصّ حجّت و معتبر است ) نيز جايز است يا خير ؟
مثلا عامّ كتابى فرموده « احلّ لكم ما فى الارض جميعا « 3 » » و خبر واحد ثقهاى مىگويد « لحم الارنب حرام « 4 » ؛ گوشت خرگوش حرام است » آيا اين خاصّ مىتواند مخصص آن عام باشد ؟ يا مطلق فرموده كه
« أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ »
« 5 » و خبر واحدى رسيده مبنى بر اينكه بيع غررى باطل است « 6 » آيا اطلاق قرآنى با اين خبر واحد قابل تقييد است ؟ در مسئله اقوالى
هامش
( 1 ) - سوره نساء ، آيه 11 .
( 2 ) - الكافى ، ج 7 ، ص 141 ، حديث 5 .
( 3 ) - سوره مائده ، آيه 1 .
( 4 ) - وسائل الشيعة ، ج 16 ، ص 383 ، حديث 11 و . . . .
( 5 ) - سوره بقره ، آيه 275 .
( 6 ) - سنن بيهقى ، ج 5 ، ص 338 .