فصل هشتم ثمره بحث از خطابات شفاهى
فصل هشتم از فصول باب عامّ و خاص ، در حقيقت بيان ثمره عملى بحث از عمومى يا خصوصى بودن خطابات شفاهى است . لذا جا نداشت اين را به صورت يك فصل جدا ذكر كنند كه موهم بىارتباط بودن اين بحث با فصل قبل است و انسان گمان مىكند كه بحث جديدى آغاز شده و خوب بود به لفظ « تذنيب » يا « تبصره » يا « ثمّ انّ الثمرة » و . . .
عنوان مىكردند . بههرحال سؤال اين است كه بحثهاى اصولى بايد داراى ثمرات فقهى و عملى باشند و مشكلى از مشكلات فقيه را حل كنند . روى اين اصل ثمره بحث مذكور كجا ظاهر مىشود ؟ مىفرمايد كه دو ثمره براى اين بحث ذكر شده كه مورد قبول ما نيست .
ثمره اول : اين ثمره بر مسلك محقق قمى « 1 » و مبتنى بر دو مبناى ايشان است كه عبارتند از :
1 - از ديدگاه محقق قمى حجيّت ظواهر ( چه ظواهر قرآن و چه ظواهر ديگر كلمات ) مخصوص مقصودين بالافهام است ( يعنى كسانى كه قصد متكلم از القاء اين خطاب ، افاده و تفهيم آنان است ) و در حق ديگران حجت نيست و آنان حق ندارند از ظواهر استفاده كنند و بدان احتجاج نمايند .
2 - از ديدگاه ايشان مقصودين بالافهام نسبت به ظواهر قرآن ، خصوص مشافهين و حاضرين جلسه هستند . قرآن از اين جهت با ديگر كتابها ( تأليفات و تصنيفات ) فرق دارد .
ساير كتب نوشته شده براى اينكه هر خوانندهاى از آن استفاده كند و همه افراد در هر عصر
هامش
( 1 ) - قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 233 .