كه مىگويد : « احرام پيش از ميقات همانند نماز پيش از وقت است . » « 1 » همانطور كه نماز قبل از دخول وقت شرعى ، اصلا مقتضى و ملاك ندارد و يك درصد هم مصلحت و مطلوبيت ندارد ، احرام قبل از ميقات نيز چنين است . ( آنگاه از طرفى روايات مىگويد كه نذر چنين احرام يا صيامى صحيح است و منعقد مىشود و از طرفى روايات ديگر مىگويد كه متعلق نذر بايد راجح باشد و از سوى ديگر در رواياتى داريم كه احرام پيش از وقت اصلا رجحان ندارد و جمع اين سه طايفه به اين است كه با نذر كردن رجحان درست مىشود و روزه يا احرامى كه قبل از نذر اصلا رجحانى نداشت و باطل بود ، پس از نذر كاملا راجح و مطلوب گرديد . ) ولى باز قياس وضو با گلاب به اين دو مورد ناتمام است ؛ چرا كه در باب نذر وضو با ماء الورد دليلى بر صحت چنين نذرى نداريم تا دنبال حل رجحان با خود امر نذرى باشيم . ( البته مشكلهاى در اين راه حل وجود دارد كه شايد فتأمل در پايان اين مباحث اشاره به آن باشد و آن اشكال دور است . از طرفى در متعلق نذر رجحان معتبر است و نذر فرع بر رجحان و متوقف برآن است و از طرفى در اين راه دوّم رجحان را از راه امر نذرى درست كرديد و فرع بر نذر است ، پس رجحان متوقف بر نذر و نذر متوقف بر رجحان است و هذا دور واضح جلىّ . )
قوله : لا يقال : مستشكل مىگويد كه از طرفى امر به وفاى به نذر يقينا يك امر توصلى است و قصد قربت لازم ندارد . عمل منذور را به هر نيت و انگيزهاى انجام دهيم ، امتثال حاصل مىشود . ( آرى شرط ثواب آن است كه قصد امتثال امر هم بشود ؛ ولى شرط امتثال و صحت عمل نيست . ) از طرف ديگر احرام و روزه مزبور قطعا عبادت هستند و اگر صحيح باشند ، بايد در آنها قصد قربت شود و بدون آن ارزشى ندارند . آنگاه با راه حل دوّم رجحان احرام و صيام را اثبات كرديد و از راه امر نذرى حكم به رجحان كرديد ؛ ولى عباديت را از چه راهى ثابت مىكنيد ؟ امر نذرى كه توصلى بود و به درد اثبات عباديت نمىخورد ، اينها هم كه عبادتند و بدون قربت صحيح نيستند ، پس عبادت بودن اينها چگونه ثابت مىشود ؟
هامش
( 1 ) - وسائل ، ج 8 ، ص 234 به بعد ، باب يازدهم از ابواب مواقيت .