فصل دوّم مباحث هيئت امر يا صيغهء افعل
فصل اوّل پيرامون مادهء امر بود [ ا م ر ] درضمن هر هيئتى كه باشد : مصدر و فعل ماضى و مضارع و اسم فاعل و . . . [ امر - امر - يأمر - آمر و . . . ] و در اين رابطه چهار جهت از بحث مطرح شد .
فصل دوّم از فصول باب اوامر در رابطه با هيئت امر و صيغهء افعل و فعل امر است ، از هر مادّهاى كه باشد . از قبيل : اضرب ، انصر ، اكرم ، اقم الصلاة ، فاستقم كما امرت و . . . ضمنا عنوان صيغه افعل عنوان مشير است و منظور فعل امر از مجرّد و مزيد فيه ، ثلاثى و رباعى و بر اوزان مختلف مىباشد . در اينباره مرحوم آخوند نه مبحث منعقد كردهاند :
المبحث الاوّل
مبحث اوّل از مباحث صيغه افعل راجع به معنا و موارد استعمال فعل امر است . مشهور اصوليّين فرمودهاند كه صيغه افعل داراى معانى متعدّد است و بعضا تا 15 معنى با ذكر مثال آوردهاند « 1 » و عدهاى نيز تا 24 معنا آوردهاند « 2 » . مرحوم آخوند بعضى از اين موارد را آوردهاند :
1 - به معناى طلب فعل آمده : مثل غالب اوامرى كه از موالى به عبيد صادر مىشود .
هامش
( 1 ) - مرحوم ملّا صالح مازندرانى در حاشيهء معالم الاصول ، ص 39 .
( 2 ) - مرحوم شيخ محمد تقى اصفهانى در هداية المسترشدين ، ص 137 .