منصب امامت و خلافت و زعامت مسلمين آمده است . و اينكه منصب الهى امامت در ميان همهء منصبهاى آسمانى و الهى ( از قبيل منصب عبوديّت كه خدا به كسى عبدى بگويد ، و منصب نبوّت و رسالت و منصب صفوت يا خلّت و . . . كه به آدم و ابراهيم و . . .
داده شده ) منصب ويژهاى است كه به هركسى داده نمىشود . و هر عبدى نبى نيست و هر نبىّ رسول نيست . هر رسول امام نيست ، امامت يك موقعيت ويژه و ممتاز است كه به انگشتشمارى از انسانها داده شده است .
و جناب ابراهيم خليل برابر آيه شريفه به كلماتى مبتلا شد آزمايش با مال كه براى شنيدن مجدّد سروش غيبى « سبّوح قدّوس ربّنا و ربّ الملائكة و الروح » ، تمام ما يملك خودش را تقديم كرد ، يا براى جلب رضاى پروردگار و امتثال امر او تمام بتها را شكست و درون آتش رفت .
« قالُوا حَرِّقُوهُ وَ انْصُرُوا آلِهَتَكُمْ »
، هجرت زن و فرزند را تحمّل كرد .
« رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ »
، اسماعيل نوجوان را به مسلخ برد تا در راه دوست قربانى كند :
« يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ »
، از عهدهء اين امتحانات سربلند بيرون آمد و آن كلمات را به اتمام رساند . آنگاه خطاب آمد :
« إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً »
، يعنى الآن لياقت يافتى كه امام و رهبر و ولّى امر مردم باشى ، و اين همه پس از رسيدن به مقام نبوّت و خلّت و فتحالفتوحاتى بود و ابراهيم خليل كرده بود .
و بر اساس روايتى كه علّامهء طباطبايى در تفسير الميزان ذيل آيه مذكور نقل كرده مىخوانيم : فى الكافى عن الصادق ( ع ) انّ اللّه عزّ و جلّ اتّخذ ابراهيم عبدا قبل ان يتّخذه نبيّا و انّ اللّه اتّخذه نبيّا قبل انّ يتّخذه رسولا ، و انّ اللّه اتّخذه رسولا قبل انّ يتّخذه خليلا ، و انّ اللّه اتّخذه خليلا قبل انّ يتّخذه اماما ، فلمّا جمع له الاشياء قال :
إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً ،
قال ( ع ) : فمن عظمها فى عين ابراهيم قال :
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي ، قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ
، قال : لا يكون السفيه امام التّقى « 1 » .
و در رابطه با ائمه اطهار ( ع ) هم در لسان ادعيه و زيارات و روايات مىخوانيم : چه بليّات سنگين و كمرشكنى فراراه آنها بود كه از تمام آنها به خوبى فارغ شده و آنها را سر
هامش
( 1 ) - الميزان ، ج 1 ، ص 276 .