بعد وارد مىشويم در بيان تفصيلى تقسيمبندى كلى مرجحات در مقام رابع
قوله : فلنشرع :
بطور كلى مرجحات در يك تقسيم به سه قسم منقسم مىشوند :
1 - مرجحات دلاليّه : عواملى كه سبب قوت دلالت يك حديث بر ديگرى مىشوند
2 - مرجحات داخليه : عواملى كه داخل در سند يا متن حديث بوده و موجب اقربيت احد الخبرين الى الواقع مىشوند .
3 - مرجحات خارجيه : عواملى كه خارج از سند و متن بوده و مستقلا در خارج موجود هستند و ضمنا سبب ترجيح و اقربيت الى الصدور و الصدق و الواقع هم مىشوند
تا به حال در بخش مرجحات يعنى مقام رابع پيرامون مقام اول از سه مقام اين باب يعنى بخش ترجيحات دلالى گفتگو شد كه بر ساير مرجحات مقدم بوده و با وجود مرجحات دلاليه نوبت به مرجحات داخلى و خارجى ، سندى و متنى نمىرسد و محور ترجيح دلالى دو باب نص و ظاهر و اظهر و ظاهر بود و براى ترجيح اظهر بر ظاهر يك سلسله مرجحات نوعيه و صنفيه و شخصيه ذكر شد و سپس پيرامون انقلاب نسبت گفتگو كرديم
و بههرحال اين بخش پايان پذيرفت و اينك وارد مقام ثانى مىشويم يعنى
بخش مرجحات داخليه
[ البته تقسيمبندى كلى است و مرجحات خارجيه را هم شامل است چون همهء آنها مربوط به مرجح مضمونى مىشوند كما سيأتى ولى آن بخش جداگانه طى مقام ثالث بعدا خواهد آمد
فعلا در بخش دوّم مرحوم شيخ مىفرمايند : در اوّل مقام رابع هم يكبار اين تقسيم را گفتيم كه بطور كلى مرجحات احد الخبرين على الآخر در تقسيمى به سه قسم مىشوند :